Süd vəzilərinin aktinomikozu – visseral mikozun formalarından biri olub, qranuloma və absesin əmələ gəlməsi ilə gedən süd vəzilərinin xroniki spesifik zədələnməsidir. Xəstəliyin klinikası əvvəlcə ayrı-ayrı kiçik düyünlərin, sonra isə irinliklərin formalaşması ilə xarakterizə olunur; həmin törəmələr uzun müddət sağalmayan fistulların yaranması ilə açılırlar. Süd vəzilərinin aktinomikozunun diaqnozu fistuldan axan ifrazatda aktinomisetlərin aşkarlanması ilə qoyulur. Müalicə vəzin zədələnmiş hissəsinin rezeksiyası; aktinolizatların, penisillinlərin, vitaminlərin və immunomodulyatorların təyinindən ibarətdir.

Süd vəzilərinin aktinomikozu barədə ümumi məlumat
Mammologiyada aktinomikozlara süd vəzilərinin bütün iltihabi xəstəliklərinin 0,05-0,1%-ində rast gəlinir. Xəstəliyin mikozlara aid olunması şərtidir; bu, törədicinin morfoloji baxımdan göbələklərə oxşaması və gedişatının mikotik zədələnmə üçün xarakterik olmasına əsaslanır. Süd vəzilərinin aktinomikozlarının törədiciləri bakterial hüceyrələrə malik şüalanan göbələklərdir (aktinomisetlər). Süd vəzilərinin izolə olunmuş aktinomikozlarına tək-tük hallarda, bir qayda olaraq, adətən, kombinə olunmuş və ya sistemli zədələnmə kimi müşahidə olunur. Aktinomikoz bir və ya hər iki süd vəzini zədələyə, bir və ya çoxsaylı irinliklərin yaranması ilə müşayiət oluna bilər.

Süd vəzilərinin aktinomikozunun yaranma səbəbləri
Süd vəzilərinin aktinomikozu üçün törədicinin endogen yolla yoluxması birincilidir. Aktinomisetlər orqanizmdə ağız boşluğunda – kariesli dişlərdə, badamcıqların kriptlərində yaşaya bilər. Törədicilər süd vəzilərinə döş giləsinin çatları və zədələnmiş dəridən daxil olur.


Süd vəzilərinin ikincili aktinomikozunda birincili ocaq başqa orqanlarda, məs., ağciyərlərdə yerləşir. Bu zaman prosesə əvvəlcə qabırğalar və döş qəfəsinin yumşaq toxuması, sonra isə süd vəziləri cəlb olunur. Generalizə olunmuş infeksion proseslərdə aktinomisetlərin hematogen yolla yayılması mümkündür. Aktinomiset ocaqları öz inkişaf