i boşluğun yarılması mərhələsi. İrinli boşluğun əmələ gəlmə mərhələsində döş qəfəsində tənəffüs və öskürək zamanı güclənən ağrılar, hərarət (bəzən hektik tipli), quru öskürək, təngnəfəslik, temperaturun yüksəlməsi qeyd olunur. Lakin bəzi hallarda klinik təzahürlər zəif nəzərə çarpa bilər; məs., alkoqolizm zamanı ağrılar, demək olar ki, müşahidə olunmur, temperatur isə nadir hallarda subfebril göstəricilərədək yüksəlir. Xəstəliyin inkişafı ilə intoksikasiya simptomları – baş ağrıları, iştahanın itirilməsi, ürəkbulanma, ümumi zəiflik artır. Ağciyər absesinin birinci mərhələsi orta hesabla 7-10 gün davam edir; lakin 2-3 həftəyə qədər uzanmış gedişata malik ola bilər və ya əksinə, irinli boşluğun inkişafı sürətli xarakter ala bilər, bu zaman 2-3 gün sonra xəstəliyin ikinci mərhələsi başlayır.

Ağciyər absesinin ikinci mərhələsində boşluq açılır və irinli möhtəviyyat bronx vasitəsilə xaricə axır. Hərarət fonunda öskürək qəflətən yaş olur və “ağız dolu” bəlğəm xaric olur. Bir gün ərzində 1 litrə qədər və daha çox irinli bəlğəm orqanizmdən kənarlaşır; xaric olan bəlğəmin miqdarı boşluğun həcmindən asılıdır. Bəlğəm axıdıldıqdan sonra hərarət və intoksikasiya simptomları azalmağa başlayır, pasientin səhhəti yaxşılaşır, qan analizi də infeksion prosesin sönməsini təsdiqləyir. Lakin mərhələlər arasında dəqiq sərhəd həmişə olmur; belə ki, drenaj edən bronx kiçik diametrlidirsə, bəlğəmin axması mülayim xarakterli ola bilər.

Absesin səbəbi irintörədici mikroflora olduqda bəlğəmin üfunətli qoxusu pasiyentin ümumi palatada yerləşdirilməsini mümkünsüz edir. Uzunmüddətli durğunluqdan sonra bəlğəmin parçalanması baş verir: aşağı qalın və sıx qat kiçik dentrit toxumalı olub bozumtul rəng alır; orta qat duru, irinli bəlğəmdən ibarət olur və tərkibində çox miqdarda tüpürcək olur; yuxarı qatda isə köpüklü seroz maye toplanır.

Ağciyər absesinin ağırlaşmaları
Prosesə plevral boşluq və plevra cəlb olunduqda abses irinli plevrit və piopnevmotoraksla, damarların irinləməsi