Ağciyər adenokarsinoması – vəzili epitelin maliqnizasiyası ilə özünü göstərən bronxopulmonal xərçəngin histoloji variantıdır. Xəstəliyin patoqnomonik klinik əlaməti öskürək zamanı böyük miqdarda bəlğəmin xaric olmasıdır; həmçinin qanhayxırma, döş qəfəsində ağrılar, təngnəfəslik, limfa düyünlərinin böyüməsi, subfebril temperatur müşahidə olunur. Şiş prosesi şübhəsini ağciyərlərin rengenoqrafiyası və KT-i, bronxoskopiyanın nəticələri doğura bilər; lakin diaqnozun təsdiqlənməsi yalnız materialın morfoloji müayinəsindən sonra mümkündür. Ağciyər adenokarsinomasının mərhələsindən asılı olaraq cərrahi müalicə, kimyaterapiya, şüa terapiyası və ya onların kombinasiyası həyata keçirilir.

Ağciyərlərin adenokarsinoması barədə ümumi məlumat
Ağciyər adenokarsinoması alveol və bronxların vəzili strukturlarından inkişaf edən bədxassəli yenitörəmədir. Adenokarsinoma ağciyər xərçənginin ən tez-tez rastlanan morfoloji növüdür və pulmonologiyada 35-40% hallarda diaqnostika olunur. Bu histoloji forma 60 yaşdan böyük kişilər arasında daha çox yayılmışdır. 70% hallarda yenitörəmələr kiçik bronxların bazal hüceyrələrindən inkişaf edir və periferik lokalizasiya olunur; çox nadir hallarda iri bronxların selik ifraz edən vəzilərindən törənir və mərkəzdə yerləşir. Ağciyərlərin adenokarsinoması sürətlə proqressivləşməyə meyillidir; müalicə olunmadıqda yarım il ərzində ölçüləri iki dəfə arta bilər.

Ağciyərlərin adenokarsinomasının səbəbləri
Ağciyərlərin başqa bədxassəli şişlərindən fərqli olaraq adenokarsinoma riski aktiv siqaretçəkmə müddətindən heç bir şəkildə asılı deyil. Siqaret çəkməyən pasientlərdə şiş, adətən, üzvi pnevmoskleroz fonunda inkişaf edir. Başqa risk faktorlarına siqaret tüstüsü, tozlar, radon, müxtəlif uçucu kanserogen maddələrlə passiv tənəffüs aiddir. Pnevmokoniozlar, bir sıra hallarda asbestoz ağciyər adenokarsinoması riskini 10 dəfələrlə artırır.


Vəzili şişlərin etiologiyasında bronx epitelini zədələyən, DNT-nin strukturunun pozulması və protoonkogenlərin