ötürücüləri tarakanlar, milçəklər və bəzi başqa həşəratlardır.


Ağciyər amöbiazının patogenezi
Yoluxma sistanın udulması zamanı baş verir. Sistalaşmış dizenteriya amöbü mədənin turş mühitinə davamlıdır. Onlar nazik bağırsağa düşdükdən sonra sistadan çıxaraq sistaönü və mənfəz vegetativ formaları əmələ gətirirlər. İbtidailər kor bağırsaqda və qalxan yoğun bağırsaqda aktiv çoxalırlar. Onlar hərəkətli və bir sıra proteolitik fermentlər ifraz etmək xüsusiyyətlərinə malik iri vegetativ formalara çevrilirlər. Bu xusiyyətlər sayəsində iri vegetativ forma bağırsaq divarına siraət edir və burada sonralar toxuma formasına persistə edir. Törədicinin bu forması limfogen və ya hematogen yolla tənəffüs sisteminə düşür və ağciyər amöbiazına səbəb olur. Ağciyərlərin zədələnməsi həm də qaraciyərin amöb absesinin plevral boşluğa yarılması zamanı inkişaf edir.

Patomorfoloji müayinədə alveolyar toxumada çoxsaylı infiltrasiya və abses ocaqları aşkar olunur. Ağciyərin sağ aşağı payı daha çox zədələnir. Amöb absesinin mərkəzində jelatinəbənzər konsistensiyalı ağciyər toxumasının nekroz hissəcikləri olur. Periferiyaya doğru perifokal iltihab zonası yerləşir. Nekrozlaşmış hissələrdə törədicini aşkarlamaq olar. Plevral boşluqda tez-tez irinli xarakter daşıyan ekssudat aşkar olunur

Ağciyər amöbiazının simptomları
Xəstəliyin başlanğıcında klinik mənzərə infeksiyanın yayılma yollarından xeyli asılıdır. Ağciyər təzahürlərini tez-tez dizenteriya üçün xarakterik olan diareya və ya qaraciyərin zədələnmə əlamətləri qabaqlayır. Subfebril hərarət və sağ qabırğaaltı nahiyədə ağrılar fonunda bəlğəmli öskürək meydana çıxır. Öskürək zamanı qəhvəyi-qırmızı (“ançous sousu” rəngli) bronxial möhtəviyyat xaric olur. Bəzən öd kisəsi-bronxial fistul olduqda bəlğəmin ödlə qarışması və sarı-yaşıl rəng alması müşahidə olunur. Qaraciyər nahiyəsindəki ağrılara güclü torakalgiya, döş qəfəsində ağırlıq hissi, tənəffüsün çətinləşməsi də qoşulur. Yüngül fiziki yüklənmələr zamanı təngnəfəslik əmələ gəlir.