gedən ağciyər patologiyası və alüminuma hiperhəssaslıq metallokonizoun erkən (6-24 ay ərzində) yaranmasına rəvac verir.

Alüminozun patogenezi
Alüminium tozlarının mikrohissəcikləri respirator trakta dərin siraət edə və onun terminal şöbəsinə çata bilir. Burada toz alveolyar makrofaqları tutur. Ağciyərin interstisial toxumasının alüminum hissəciklərinə reaksiyası hüceyrə proliferasiyası tipi üzrə və ya birləşdirici toxumanın yaranması ilə gedə bilər. Birinci növbədə qranulomatoz proses, ikinci isə interstisial fibroz inkişaf edir. Hissəciklərin interstisial toxumada tədricən yerdəyişməsi nəticəsində ağciyərin birləşdirici toxuması elastikliyini itirir, qazlar mübadiləsi pozulur, hipoksemiya əmələ gəlir.

Makroskopik baxımdan ağciyər parenximası sıx, bozumtul-qara rəngli fibroz hissəciklərlə əvəzləndirir. Tez-tez, əsasən bazal şöbələrdə kisəvari və silindrik bronxoektazlara, subplevral kistalara rast gəlinir. Histoloji müayinədə peribronxial və perivaskulyar sahələrdə daxilində tozlar olan makrofaqların toplanması aşkarlanır. Saxlanmış alveollarda alüminum mikrohissəcikləri təyin olunur.

Alüminozun simptomları
Başlanğıc mərhələdə alüminoz tez-tez kəskin respirator xəstəlik altında maskalanır. Xəstəni residivləşən laringit, traxeit və bronxit narahat edir. Sonralar prosesə davamlı, üzücü, quru və azproduktiv bəlğəm; döş qəfəsində dəlici və sıxıcı ağrılar qoşulur. Başlanğıcda ağrı sindromu epizodik xarakter daşıyır; sonra torakalgiya daimi xarakter daşıyır və döş qəfəsinin yan tərəflərində daha çox hiss olunur. Peşə xəstəliyinin debütündə bronxial sekret çətinliklə xaric olur. Bronxoektazlar meydana çıxdıqdan sonra öskürək yaş, çox miqdarda, sarımtıl bəlğəmli olur.

Pnevmokoniozun fəsadlaşması zamanı meydana çıxan təngnəfəslik tədricən proqressivləşir və daimi xarakter alır. Başlanğıcda pasient yeriyəndə və pilləkan qalxanda; sonralar isə kiçicik yüklənmə və sakitlik vəziyyətində tənəffüsün çətinləşməsindən əziyyət çəkir. Alüminoz tez-tez qarında