Alveolyar mikrolitiaz – ağciyərin nadir xəstəliyidir və alveol mənfəzində protein-mineral kompleksinin yaranması ilə xarakterizə olunur. Klinik olaraq artan təngnəfəslik, ümumi zəiflik, öskürək, döş qəfəsində ağırlıq hissi və təzyiqlə təzahür edir. Patologiya proqressivləşdikcə ürək-tənəffüs çatışmazlığı simptomları prosesə qoşulur. Diaqnostik tədbirlər döş qəfəsi orqanlarının şüa müayinəsi, laborator analizlər, EKQ, spirometriya, ağciyərin biopsiyasından ibarətdir. Patologiyanın etiotrop müalicəsi yoxdur. Simptomatik terapiya təyin olunur.

Alveolyar mikrolitiaz barədə ümumi məlumat
Alveolyar (ağciyər) mikrolitiazı toplanma xəstəliyidir. Alveollarda zülalların toplanması nəticəsində yaranır. Bu zülalllar duzların metalları (daha çox kalsium, daha az maqnezium) ilə birləşir. Xəstəliyə nadir hallarda rast gəlinir. Hazırda xüsusi ədəbiyyatlarda təxminən 400 klinik hal qeydə alınıb. Müxtəlif yaş qruplarına məxsus kişi və qadınlar eyni tezliklə xəstələnir. Xəstəlik bir sıra hallarda xroniki xarakter daşıyır, bəzən başqa inkişaf qüsurları ilə müşayiət olunur. Xəstəliyin təxminən bütün klinik hallarının 25%-i uşaq yaşlarında diaqnostika olunur. Pasientlərin 50%-i qan qohumlarıdır.

Alveolyar mikrolitiazın səbəbləri
Ağciyər mikrolitiazının yaranma səbəbi tam öyrənilməyib. Patologiyanın genetik – autosom-dominant tip üzrə irsən ötürülməsi ehtimal olunur. Bu nəzəriyyə ailəvi xəstələnmələrlə, həmçinin valideynləri yaxın qohum olan uşaqlarda aşkarlanması ilə təsdiqlənir. Kalsium, maqnezium və bəzi başqa metalların birləşmələri olan tozlarla davamlı tənəffüs mikrolitiazın inkişafı və proqressivləşməsinə rəvac verir. Belə tozlar sənayedə və sement, kənd təsərrüfatı gübrələrindən istifadə, poladın utilizasiyası, tənəffüs tabakının qəbulu ilə orqanizmə daxil olur.


Alveolyar mikrolitiazın patogenezi
Güman ki, genetik defekt mübadilə proseslərinin pozulmasına və alveolyar mayenin sintezinin azalmasına, ağciyər alveollarında və bronxlarında zülalların hiperproduksiyası