və toplanmasına gətirib çıxarır. Bu zülallar kalsium duzları ilə birləşir və mikrolit (0,3 – 2 mm ölçüdə konkrement) əmələ gətirir. Alveolun mənfəzi yarıya qədər və daha çox mikrokonkrementlərlə dolur. Proses tədricən bütün ağciyər parenximasını zədələyir. Ağciyərlər daş kimi bərk və ağır olur. Alveolyar qan dövranı və qazlar mübadiləsi pozulur. Tənəffüs çatışmazlığı inkişaf edir.

Patomorfoloji müayinələr zamanı bazal və orta şöbələrdə ağciyər toxumasının sıxlığının yüksəlməsi aşkarlanır. Bəzən ağciyərlərin çəkisi 4 kiloqrama çata bilər. Alveol və bronxiolların mənfəzində mürəkkəb konsentrik quruluşlu mikrolitlər aşkar olunur. Kiçik konkrementlərin tərkibində kalsium karbonatlar və fosfatlar, mənçinin maqnezium, sink, natrium, mis və başqa mikroelementlər aşkarlanır. Ağciyərlərin interstisial toxumasında fibroz əlamətləri müəyyən olunur.

Alveolyar mikrolitiazın təsnifatı
Alveolyar mikrolitiaz xroniki, proqressivləşməyə meyilli olmayan gedişata malikdir. Xəstəliyin simptomları mikrolitlərin ağciyər alveollarında toplanması və pasientin orqanizminin kompensator imkanlarının tükənməsi nəticəsində meydana çıxır və ağırlaşır. Patoloji proses mərhələli gedişata malikdir. Xəstəliyin aşağıdakı mərhələləri ayırd edilir:

I mərhələ. Mikrolitlər əmələ gəlir. Bu mərhələdə mikrolitiaz simptomsuz gedir. Ağciyərlərin profilaktik rentgenoloji müayinəsində rentgenoloji əlamətlər aşkar oluna bilər.
II mərhələ. Orqanizmin rezervləri hesabına hissəvi kompensasiya olunan tənəffüs pozulması meydana çıxır.
III mərhələ. Ağciyər ürəyi formalaşır, ağciyər-ürək dekompensasiyası başlayır.
Alveolyar mikrolitiazın simptomları
Ağciyər mikrolitiazı uzun müddət gizli gedir. Başlanğıcda xəstəliyin əlamətləri zəif təzahür edir. Ağciyər patologiyasının ilk klinik təzahürlərindən biri təngnəfəslikdir. Mikrolitiazın başlanğıc mərhələlərində bu simptomlar yalnız fiziki yüklənmə zamanı (qaçış, pilləkanla qalxdıqda) meydana çıxır. Xəstəliyin proqressivləşmə prosesində təngnəfəslik artır,