Alveolyar proteinoz – surfaktantın həddən artıq sintezi və alveol boşluğunun izafi zülal-lipid kütləsi ilə dolması ilə əlaqəli ağciyər patologiyasıdır. Xəstəlik zamanı təngnəfəslik davamlı şəkildə proqressivləşir, azproduktiv öskürək əmələ gəlir; subfebril hərarət, arıqlama, tərləmə, sürətli yorulma qeyd oluna bilər. Tənəffüs çatışmazlığı inkişaf edir. Diaqnostika ağciyərlərin rentgenoqrafiyası və kompyuter tomoqrafiyası, xarici tənəffüs, ağciyərin biopsiyası və laborator müayinələrə əsaslanır. Alveolyar proteinozun müalicəsi müalicəvi bronxoalveolyar lavajın aparılmasından ibarətdir.

Аlveolyar proteinoz barədə ümumi məlumat
Alveolyar proteinoz – alveolların daxili səthində zülal-lipid maddəsinin toplanması nəticəsində ağciyər toxumasının dəyişiklikləri ilə müşayiət olunan ağciyərlərin interstisial xəstəliyidir. Patologiya 0,2:1 milyon nisbətində yayılıb. Xəstəlik əksər hallarda 30-35 yaşlarda təzahür edir, lakin uşaqlarda və yaşlı pasientlərdə də rastlana bilər. Xəstələr arasında kişilər üstünlük təşkil edir; belə ki, patologiya kişilər və qadınlarda 5:1 nisbətində özünü göstərir. Alveolyar proteinoz birincili (idiopatik) və ikincili (mövcud patologiya fonunda inkişaf edir), anadangəlmə və ya qazanılmış ola bilər. Pulmonologiyada gedişinə görə kəskin və xroniki alveolyar proteinoz differensiasiya olunur.

Аlveolyar proteinozun səbəbləri
Alveolyar proteinozun müxtəlif formaları özlərinə məxsus müəyyən faktorlara malikdir. Anadangəlmə alveolyar proteinoz genetik mutasiyalarla əlaqəlidir. Bu mutasiyalar ağciyər metabolizminin patologiyasına, daha çox B və ya C tip surfaktant zülalının sintezinin pozulmasına, QM-KSF reseptorlarının anomaliyalarına gətirib çıxarır. Nisbətən çox rastlanan idiopatik alveolyar proteinoz QM-KSF-ə qarşı autoantitel olduqda inkişaf edir. Həmin autoantitellər QM-KSF-i zədələyir və onların funksional aktivliyini azaldır. Belə vəziyyətin səbəbi xroniki virus və ya bakterial (xüsusən pnevmositlər, mikobakteriyalar, göbələklər tərəfindən