i antrakoz növü var və həmin patologiya zamanı ağciyər toxumasında ölçüsü 1 sm-ə qədər olan düyünlər müəyyən olunur.

Ağciyərlərin proqressivləşən massiv fibrozu, adətən, interkurrent ağırlaşmaları (məs., ağciyər vərəmi) olan pasientlərdə inkişaf edir. Antrakozun bu formasının etiologiyasında ağciyər toxumasının immunokompleks mexanizmlə zədələnməsinin rolu istisna olunmur. Bunun sübutu kömür pnevmokoniozu ilə revmatoid artritin tez-tez yanaşı getməsidir (Kaplan-Kolinet sindromu və ya revmatoid pnevmokonioz). Proqressivləşən massiv fibroz bədxassəli gedişata malikdir; antrakozun bu formasının sonunda ağciyər toxumasının “arı pətəyi” (və ya “pətəkvari ağciyər”) tipli struktur dəyişikliyi baş verir, ağciyər ürəyi formalaşır. Pasientlər, bir qayda olaraq, ürək-ağciyər çatışmazlığından ölürlər.

Antrakozun simptomları
Antrakozun klinik gedişinin xüsusiyyətləri bronxit, emfizema və ağciyər fibrozunun ifadəliliyinə əsasən müəyyən olunur. Klinik-rentgenoloji mənzərəyə əsasən kömürçülərin pnevmokoniozlarının inkişafı üç mərhələyə ayrılır.

I mərhələdə simptomlar tamamilə olmaya və ya sürətli yorulma, öskürək, fiziki yüklənmə zamanı təngnəfəslik və döş qəfəsində ağrılarla özünü göstərə bilər. Rentgenoqrafiyanın nəticələrinə əsasən ağciyərlərin orta şöbələrində kiçik ocaqlı, diametri 1 – 3-5 mm olan kölgələr təyin olunur; ağciyər kökləri genişlənir; ağciyər mənzərəsi deformasiya olunmuşdur.

Antrakozun II mərhələsi üçün sakitlik vəziyyətində təngnəfəslik, ümumi zəifliyin artması, öskürək və torakalgiyanın saxlanması xarakterikdir. Rentgenoloji dəyişikliklər kiçik ocaqlı kölgələrin sayının və ölçülərinin artması, ağır emfizema, plevranın qalınlaşmasından ibarətdir.

Antrakozun III mərhələsi güclü tənəffüs çatışmazlığı əlamətləri ilə gedir. Proqressivləşən massiv fibroz zamanı melanoftiz (tənəffüs yollarında fibroz kavernaların parçalanması nəticəsində qara rəngli bəlğəmli öskürək) müşahidə olunur. Proqressivləşən formalı antrakozun ağır fəsadlaşmasına sağ mədəcik