yenidoğulmuşların asfiksiyasıdır.

Asfiksiyanın səbəbləri
Asfiksik vəziyyətə gətirib çıxaran bütün səbəbləri ağciyər və ağciyərdənkənar olmaqla ayırmaq olar. Onlardan birincisi tənəffüs yollarının xaricdən sıxılması və ya onların mənfəzinin keçiriciliyinin pozulması (obturasiya) ilə əlaqəlidir. Havaaparıcı yolların xaricdən kompressiyası boğulma (asılma, iplə və ya əllə boğma), traxeyanın sıxılması, boyun travmalarından və s. ibarətdir. Tənəffüsün obstruktiv pozulmasına, adətən, tənəffüs yollarının dillə; traxeya və bronxların mənfəzinin yad cisimlə, mənfəz daxili şişlərlə; qida, qusuntu kütləsi, suda boğulma zamanı su, ağciyər qanaxması zamanı qanla tutulması səbəb olur. Tənəffüs yollarının kəskin stenozu traxeobronxit, astmatik tutmalar, allergik ödem və ya qırtlağın yanıqları, səs tellərinin ödemi zamanı inkişaf edə bilər. Asfiksiyanın ağciyərlə bağlı səbəblərinə həm də kəskin pnevmoniya, massiv eksudativ plevrit, total pnevmotoraks və ya hemotoraks, atelektaziyalar və ya ağciyər ödemi, AATE nəticəsində qazlar mübadiləsinin pozulması aiddir.

Asfiksiyanın ağciyərdənkənar formaları arasında tənəffüs mərkəzinin zədələnməsinə gətirib çıxaran vəziyyətlər – intoksikasiyalar, kəllə-beyin travmaları, insultlar, dərman və narkotik (məs., morfin, barbituratlar) preparatların artıq dozalanması üstünlük təşkil edir. Patologiyaya səbəb olan tənəffüs əzələlərinin iflici infeksion xəstəliklər (botulizm, difteriya, poliomielit, tetanus), onurğa sütunu-onurğa beyni travmaları, kurareyəbənzər preparatlarla zəhərlənmə, miasteniyalar və s. fonunda inkişaf edir. Oksigenin toxumalara nəqlinin pozulması massiv qanaxmalar, qan dövranı pozulmaları, methemoqlobin sintez edən maddələrlə və karbon monoksidlə zəhərlənmə zamanı baş verir.

Travmatik asfiksiyanın əsasında tənəffüs ekskursiyasını çətinləşdirən döş qəfəsinin zədələnməsi və ya ona təzyiq durur. Nəfəs alınan havada oksigenin kifayət qədər olmaması nəticəsində yaranan asfiksiya ventilyasiyası pis olan şaxtalar və