azalır, AT düşür. Üçüncü – preterminal fazada tənəffüs mərkəzinin aktivliyinin qısamüddətli dayanması baş verir: apnoe epizodları yaranır, arterial təzyiq düşür, reflekslər itir, huşun itirilməsi və koma inkişaf edir. Asfiksiyanın sonuncu – dördüncü fazasında aqonal tənəffüs, qıcolmalar müşahidə olunur; nəbz və AT təyin olunmur; qeyri-iradi sidikifrazı, defekasiya və eyakulyasiya mümkündür. Hamilələrdə spontan abort baş verə bilər.

Asfiksiya, adətən, mədəcik fibrilyasiyası, ağciyər və beyin ödemi, travmatik şok, anuriya ilə fəsadlaşır. Pasiyentin ölüm səbəbi tənəffüs mərkəzinin iflicidir. Kəskin inkişafında ölüm 3-7 dəqiqə sonra baş verir. Gecikmiş dövrdə asfiksiyadan sonra sağ qalmış pasiyentlərdə aspirasion pnevmoniya, səs tellərinin parezi, müxtəlif növ amneziyalar, emosional statusun dəyişilməsi (oyanıqlıq, laqeydlik), intellektin demensiyaya qədər zəifləməsi müşahidə oluna bilər.

Tədricən inkişaf edən asfiksiya zamanı (bir neçə saat və gün ərzində) zərərçəkən gövdəni önə əyərək oturur, boynunu önə uzadır; ağzını geniş açaraq həriscəsinə havanı udur, bir sıra hallarda dilini bayıra çıxarır. Dəri, adətən, solğun olur, dodaqlar və dırnaqlarda akrosianoz nəzərə çarpır; xəstənin üzündə ölüm hissi əks olunur. Dekompensasiya zamanı asfiksiya yuxarıda qeyd olunmuş gedişata malik olur.

Asfiksiyanın diaqnostikası
Kəskin hallarda və səbəbi məlum olduqda asfiksiyanın diaqnostikası çətinlik törətmir. Pasiyentin huşu yerində olduqda o öz şikayətlərini (başgicəllənmə, təngnəfəslik, gözlərin qaralması) deyə bilər. Obyektiv göstəricilər asfiksiyanın fazasından asılıdır. Pulsoksimetriya nəbzi və hemoqlobulinin oksigenlə doyma dərəcəsini müəyyənləşdirə bilər.

Asfiksiyanın ağciyərlə bağlı səbəblərinin aşkarlanması və aradan qaldırılması məqsədilə pulmonoloq, bəzən həkim-endoskopist konsultasiyası tələb olunur. Qalan hallarda diaqnostikaya travmatoloq, nevroloq, infeksionist, toksikoloq, psixiatr, narkoloq və s. cəlb oluna bilər. Diaqnostik mərhələdə vaxta maksimal