l qənaət olunmalıdır; belə ki, xəstənin vəziyyəti ağır olduğundan daha geniş müayinənin (rentgenoqrafiya, diaqnostik bronxoskopiya və s.) aparılması, adətən, mümkünsüz olur.

Ölümün asfiksiya nəticəsində baş verdiyini təsdiqləyən patomorfoloji əlamətlərə üzdə sianoz, konyuntivaya qansızma, göyümtül-bənövşəyi rəngli, ekximozlu meyit ləkələri, qanın mayeşəkilli olması, ürəyin sağ kameralarında qan durğunluğu, sol kameralarının boş olması, daxili orqanların qan təchizatı və s. aiddir. Boynun sıxılması ilə boğulma zamanı iplə sıxılmış yerlərdə stranqulyasiya şırımları görünür, boyun fəqərələrinin sınıqları təyin olunur.

Asfiksiya zamanı ilk yardım
Kompleks təxirəsalınmaz tədbirlər asfiksiyanın səbəblərinə və fazasına əsasən müəyyənləşdirilir. Mexaniki boğulmalarda, ilk növbədə havaaparıcı yolların keçiriciliyi bərpa olunmalıdır: toplanmış selik, qan, su, qida kütlələri, yad cismin traxeal aspirasiya, bronxoskopiya, xüsusi üsulların köməyilə kənarlaşdırılması; boyunda təzyiq göstərən ipin boşaldılması, dilin boğaza getməsinin qarşısının alınması və s. həyata keçirilir. Sərbəst tənəffüs hərəkətləri və ürək fəaliyyəti dayandıqda ürək-ağciyər reanimasiyasına keçilməli, süni tənəffüs, ürəyin qapalı massajı icra olunmalıdır. Göstərişlər və texniki imkanlar olduqda traxeostomiya və ya traxeyanın intubasiyası tətbiq oluna, pasiyent sonradan ASV aparatına keçirilə bilər. Mədəcik fibrilyasiyasının inkişafı elektrik defibrilyatorundan istifadəyə əsas verir.

Bir sıra hallarda asfiksiyanın likvidasiyasında ilk tədbirlərə torakosentez və ya plevral boşluğun drenajı aiddir. Venoz təzyiqi azaltmaq məqsədilə qanburaxma icra olunur. Toksik asfiksiya zamanı ilk yardım antidotların yeridilməsindən ibarətdir.


Ağciyərlərin ventilyasiyası və ürək fəaliyyəti bərpa olunduqdan sonra su-elektrolit və turşu-qələvi balansının dərman preparatları ilə korreksiyası, ürək-damar və tənəffüs sisteminin funksiyalarının dəstəklənməsi, dehidratasion terapiya (ağciyər və beyin ödeminin