Bronxial adenoma – axarların epitelindən və bronxial divarın selikli qişasından inkişaf edən törəmədir. Patologiya klinik olaraq təngnəfəslik, stridor tənəffüs, öskürək, qanhayxırma, tənəffüs yollarının iltihab əlamətləri ilə özünü göstərir. Bronxial adenoma rentgenoqrafiya, tomoqrafiya, bronxoskopiya, bronxoqrafiya, endoskopik biopsiyanın nəticələrinə əsasən aşkarlanır. Adenoma cərrahi yolla müalicə olunur; klinik vəziyyətdən asılı olaraq şişin endoskopik yolla kəsilib kənarlaşdırılması, bronxların sirkulyar və ya pəncərəvari rezeksiyası, ağciyərlərin müxtəlif tipli rezeksiyaları, pnevmonektomiya həyata keçirilə bilər.

Bronxial adenoma barədə ümumi məlumat
Bronxlarda əmələ gələn şişlər həm xoşxassəli, həm də bədxassəli ola bilər. Bədxassəli şişlərə ağciyərlərin bronxogen xərçəngi aiddir. Bronxların xoşxassəli şişləri, əsasən, adenomalarla təmsil olunur. Ümumiyyətlə bronxların xoşxassəli şişləri bədxassəliyə nisbətən az rast gəlinir; tənəffüs yolarının bütün şişlə zədələnmələrinin təxm. 5-10%-ində rastlanır. Bronxların xoşxassəli şişləri arasında isə adenomalar təxminən 60-65% təşkil edir.

Bronx adenomalarına bronx ağacının, əsasən, vəzili selikli qişasından inkişaf edən epitelial tipli şişləri aiddir. Pulmonologiyada bu patologiya bədxassəli formaya meyilliyi yüksək olan xoşxassəli şişlər kimi dəyərləndirilir; belə ki, adenomaların müxtəlif növləri residivləşməyə və maliqnizasiyaya meyillidir. Bronxial adenoma 35-50 yaşlı qadınlarda daha çox diaqnostika olunur.


Bronxial adenomanın təsnifatı
Morfoloji olaraq “bronxial adenoma” quruluş və hüceyrə tərkibinə görə müxtəlif şişlərdən ibarət ümumi anlayışı ifadə edir. Patohistoloji strukturundan asılı olaraq bronxial adenomaların bir neçə tipi ayırd edilir: karsinoid, mukoepidermoid, silindromatoz və qarışıq.

Klinik praktikada 80%-dən çox hallarda adenomanın karsinoid tipinə (bronxların karsinoidi) rastlanır. Karsinoid morfoloji quruluşuna görə kirpikli epitel və bronxial vəzilərdən törəyən