ekzogen allergik alveolit inkişaf edir. Həmçinin müəyyən olunmuşdur ki, diametri 5 mikron olan tozlar sərbəst şəkildə alveollara keçə və sensibilizasiya törədə bilərlər. Allergik alveolitin patogenezində antigenlərin təkrari inhalyasiyası böyük rol oynayır.


Bir çox hallarda saman, orqanik gübrə, ağac qabığı və s.dəki göbələk sporları allergen kimi çıxış edir. Bundan başqa, bitki və ev tozlarının antigenləri, zülali antigenlər, bakterial sporlar, dərmanların (nitrofuran, penisillin, qızıl duzlarının) etioloji rolu sübut olunmuşdur. Göbələk mənşəlli antibiotiklər arasında şüaverən göbələklər – termofil aktinomisetlər və aspergillalar daha geniş yayılmışdır. Termofil aktinomisetlər allergik alveolitin “fermer ağciyəri”, baqassoz, “kondensioner istifadəçilərinin ağciyəri”, “göbələk yetişdirənlərin ağciyəri” kimi formalarının yaranmasında iştirak edir. Aspergillusların müxtəlif yarımnövləri “solod ağciyəri” (solod-dənli bitkilərin toxumlarının isladılması və cücərdilməsindən sonra alınan, fermentləşdirilmiş içkilərin istehsalında istifadə olunan əsas maddədir), “pendir hazırlayanların ağciyəri”, suberoz və s. inkişafına səbəb ola bilər.

Zülali antigenlər quşların (tutuquşu, göyərçin, kanarya və s.) ekskrementlərində mövcud olur və pnevmonitin “quş sevənlərin ağciyəri” adlanan formasının inkişafına səbəb olur. Peşə allergik alveoliti poliuretan, boya və qətran istehsalı ilə əlaqəli fəaliyyət göstərənlər, metal (kobalt) buxarı ilə kontaktda olanlar, ağac və yun emalı sənayesində çalışanlarda əmələ gəlir.

Allergik alveolitin inkişafında I və IV tip hiperhəssaslıq reaksiyaları əsas rol oynayır. Beləliklə, inhalyasion allergenlərlə təkrari kontakt zamanı cavab olaraq qanda spesifik persipitasiya edən antitellər və sirkulyasiya edən immun komplekslər meydana çıxır; alveollarda qranulomatoz iltihabla müşayiət olunan limfosit, neytrofil, monositli infiltrasiya yaranır. Törədici allergenlə uzunmüddətli kontakt nəticəsində ağciyərlərin fibrozu və obliterasiyaedici