sistemində yüksək təzyiq əvvəlcə sağ mədəciyin kompensator hipertrofiyasına, sonra isə total ürək çatışmazlığına gətirib çıxarır.

Aortal stenozun əlamətləri
Aortal stenozun tam kompensasiya mərhələsində xəstələr diskomfort hiss etmir. İlkin təzahürlər aorta dəliyinin mənfəzi təxminən 50%-ə qədər daraldıqda meydana çıxır və fiziki yüklənmə zamanı təngnəfəslik, tez yorulma, əzələ zəifliyi, ürəkdöyünmə ilə xarakterizə olunur.

Koronar çatışmazlıq mərhələsində yuxarıda sadalanan əlamətlərə başgicəllənmə, bəzən vəziyyətinin kəskin dəyişilməsi zamanı bayılmalar, stenokardiya tutmaları, paroksizmal (gecə) təngnəfəslik, ağır hallarda ürək astması tutmaları və ağciyərlərin ödemi əlavə olunur. Stenokardiyanın sinkopal vəziyyətlərlə müştərəkliyi, xüsusən ürək astmasının qoşulması prostik cəhətdən qeyri-qənaətbəxş sayılır.

Sağ mədəcik çatışmazlığının inkişaf etdiyi hallarda ödemlər, sağ qabırğaaltı nahiyədə ağırlıq hissi qeydə alınır. Aortal stenoz zamanı qəfləti ürək ölümü xəstələrin 5-10%-də, ilk növbədə qapaq dəliyinin ifadəli daralmasının rast gəlindiyi yaşlı şəxslərdə baş verir. Aortal stenozun ağırlaşmalarına infeksion endokardit, beyin qan dövranının işemik pozğunluqları, aritmiya, AV-blokada, miokard infarktı, həzm traktının aşağı hissələrindən mədə-bağırsaq qanaxmaları daxildir.

Aortal stenozun diaqnostikası
Aortal stenozlu xəstələrin xarici görünüşü periferik vazokonstriktor reakiyalarla əlaqədar dəri örtüklərinin solğunluğu («aortal solğunluq») ilə xarakterizə olunur; gecikmiş mərhələlərdə akrosianoz müşahidə edilə bilər. Periferik ödemlər ağır dərəcəli aortal stenozlarda aşkarlanır. Perkusiyada ürəyin sərhədlərinin sola və aşağıya doğru genişlənməsi; palpaiyada zirvə təkanının yerdəyişməsi, vidaci venasında sistolik titrəmə müəyyən edilir.

Aortal stenozun auskultativ əlamətlərinə aorta və mitral qapaq proyeksiyasında kobud sistolik küy, aorta üzərində I və II tonların karlaşması aiddir. Bu dəyişikliklər fonokardioqrafiyada da qeydə alınır. EKQ