trombangiit zamanı aortitin inkişafı barədə məlumatlar mövcuddur. Aortit Koqan sindromunun tərkib hissəsi sayıla bilər, bu xəstəlik həm də iltihabi keratit, vestibulyar və eşitmə disfunksiyaları ilə xarakterizə edilir.

Aortitin təsnifatı və patogenezi
Bu və ya digər patoloji proseslərin üstünlüyünü nəzərə almaqla aortit irinli, nekrotik, produktiv, qranulomatoz formalara ayırd edilir. İrinli və nekrotik aortitlər kəskin və yarımkəskin, digərləri isə xroniki gedişli olur. Müxtəlif etiologiyalı aortitlər zamanı arterial divarda baş verən patoloji dəyişikliklər özünəməxsus fərqliliklərə malikdir.

Sifilis mənşəli aortitlərdə aortanın intima qatı iltihabi və skelrozlaşdırıcı proseslərə məruz qalaraq, büzüşür, çapıq dəyişikliklərinə uğrayır, damarın daxili qişasında ağac qabığını xatırladan kobud büküşlər əmələ gəlir. Patoloji prosesə tac arteriyalarının dəlikləri, eləcə də aortanın aypara taylarının qoşulması aortal çatışmazlığa gətirib çıxarır. Sifilitik aortitin gecikmiş dövründə aortanın kisəyəbənzər və ya diffuz anevrizmaları formalaşır. Aortanın divarında bəzən sifilitik qummalar aşkarlanır.

Vərəm etiologiyalı aortit limfa düyünləri, ağciyərlər, divararalığı orqanları, retroperitoneal sahənin müvafiq zədələnmələri fonunda inkişaf edir. Damar divarında spesifik qranulyasiyalar və kazeoz nekroz ocaqları əmələ gəlir. Aortitin bu forması üçün endotelin xoralaşması, anevrizmalar, aorta divarının kalsinozu, perforasiyalar xarakterikdir.

Aortanın revmatik zədələnmələri panaortit şəklində gedir. Belə hallarda aortanın bütün qatlarında əvvəlcə mukoid ödem, fibrinoid şişmə, sonralar isə qranulomatoz iltihab və sklerozlaşma baş verir. İrinli aortit aorta divarının fleqmanoz və ya absesləşən iltihabı, onun laylanması və perforasiyası ilə müşayiət edilir. Adətən iltihab aorta divarına qonşu orqanlardan, onu əhatə edən toxumalardan və ya septiki tromboz nəticəsində yayılır.

Xoralı-nekrotik aortit bakterial endokardit, sepsis, bəzən isə aorta qapağı və ya açıq