hipertenziyanın diaqnostikasında böyrəklərin USM, sidiyin müayinəsi (proteinuriya, hematouriya, silindruriya, piuriya, hipostenuriya – sidiyin xüsusi çəkisinin normadan az olması aşkarlanır), qanda kreatinin və sidik cövhərinin təyinidən (azotemiya müəyyən edilir) istifadə edilir. Böyrəklərin sekretor-ekskretor funksiyasını qiymətləndirmək üçün izotop renoqrafiya, uroqrafiya; əlavə olaraq – angioqrafiya, böyrək damarlarının USDQ, böyrəklərin MRT və KT, biopsiyası aparılır.

Nefrogen renovaskulyar (vazorenal) arterial hipertenziyalar
arterial hipertenziyanın əlamətləri
Renovaskulyar və ya vazorenal arterial hipertenziya böyrək qan dövranının bir- və ya ikitərəfli pozulmalarında inkişaf edir. Pasiyentlərin 2/3 hissəsində renovaskulyar arterial hipertenziyaya böyrək arteriyalarının aterosklerotik zədələnməsi səbəb olur. Hipertenziya böyrək arteriyasının mənfəzinin 70% və daha çox daraldığı hallarda baş verir. Sistolik AT daima 160 mm.c.süt.-dan, diastolik isə 100mm mm.c.süt.-dan yüksək olur.

Renovaskulyar arterial hipertenziya üçün qəfil başlanğıc və ya gedişin kəskin pisləşməsi, medikamentoz terapiyaya qarşı rezistentlik, bədxassəli gediş (25% pasiyentlərdə) xarakterikdir.

Vazorenal arterial hipertenziyanın diaqnostik əlamətləri: böyrək arteriyasının proyeksiyası üzərində sistolik küylər, ultrasonoqrafiya və uroqrafiya zamanı bir böyrəyin kiçilməsi, kontrast madddənin gec xaric olması, böyrəklərin forma və ölçülərinin (1,5 sm-dən artıq) asimmetriyasının exoskopik əlamətlərinin izlənilməsi. Angioqrafiya zədələnmiş böyrək arteriyasının konsentrik daralmasını müəyyən edir. Böyrək arteriyalarının dupleks US-skanlanması magistral böyrək arteriyalarında qan cərəyanının pozulmasını təyin edir.

Vazorenal arterial hipertenziyaya qarşı müalicə aparılmadıqda pasiyentlərin 5 illik sağ qalma ehtimalı təxminən 30%-ə bərabərdir. Xəstələrin ölümü adətən beyin insultu, miokard infarktı, kəskin böyrək çatışmazlığı səbəbindən baş verir. Vazorenal arterial