ı aterosklerotik dəyişikliklərin (stenozlaşdırıcı ateroskleroz) təsirindən arteriyanın mənfəzinin tədricən daralması (stenozu) ilə bağlıdır. Orqanın və ya onun bir hissəsinin qan təhcizatının xroniki çatışmazlığı işemiya, hipoksiya, distrofik və atrofik dəyişikliklərə, birləşdirici toxumanın artmasına və kiçikocaqlı sklerozun inkişafı ilə nəticələnir.

Kəskin damar çatışmazlığının yaranmasına damarların tromb və ya embolla kəskin okklüziyası səbəb olur, bu da orqanların kəskin işemiya və infarktının klinikası ilə təzahür edir. Bir sıra hallarda arteriyaların anevrizmalarının cırılması – letal sonluq müşahidə olunur.

Aterosklerozun diaqnostikası
Ateroskleroz barədə ilkin məlumatlar pasiyentin şikayətləri və risk amillərinin aydınlaşdırılması yolu ilə müəyyənləşdirilir. Kardioloqun konsultasiyası məsləhət görülür. Ümumi baxış zamanı daxili orqanların damarlarının aterosklerotik zədələnmələri: ödemlər, trofik pozğunluqlar, çəkinin azalması, bədəndə çoxsaylı lipomalar və s. aşkarlanır. Ürək damarlarının, aortanın auskultasiyası zamanı sistolik küylər eşidilir. Arteriyaların pulsasiyasının dəyişməsi, AT-nin yüksəlməsi və s. ateroskleroza dəlalət edir.

Laborator müayinələrin nəticələri qanda xolesterin, aşağı sıxlıqlı lipoproteidlər, triqliseridlərin səviyyəsinin yüksəlməsindən xəbər verir. Aortoqrafiya vasitəsilə aortanın aterosklerozunun əlamətləri: onun uzanması, bərkiməsi, kalsinoz, döş və ya qarın hissələrdə genişlənməsi, anevrizmaların olması müəyyən edilir. Koronar arteriyaların vəziyyəti koronaroqrafiya üsulu ilə qiymətləndirilir.

Digər arteriyalarda qan cərəyanın pozulmasını təyin etmək üçün angioqrafiyadan – damarların kontrast rentgenoqrafiyasından istifadə olunur. Aşağı ətrafların aterosklerozu zamanı angioqrafiyanın nəticələrinə əsasən onların obliterasiyası qeydə alınır. Böyrək damarlarının USDQ-nin köməyilə renal arteriyaların aterosklerozu və böyrəklərin fəaliyyətinin müvafiq pozğunluqları aşkar edilir.

Ürək, aşağı ətraflar, aorta, yuxu