Ateroskleroz – iri və orta kalibrli arteriyaların lipidlərin toplanması, fibroz liflərin çoxalması, damar divarının endotelinin disfunksiyası ilə müşayiət olunan və hemodinamikanın ümumi və yerli pozğunluqları ilə nəticələnən sistemli zədələnməsidir. Ateroskleroz ÜİX, işemik insult, aşağı ətrafların obliterasiyaedici zədələnmələri, müsariqə damarlarının xroniki okklüziyasının və s. patomorfoloji əsasını təşkil edə bilər. Diaqnostika alqoritm qanda lipid səviyyəsinin təyini, ürək və damarların USM, angioqrafik müayinələrin tətbiqindən ibarətdir. Ateroskleroz zamanı medikamentoz terapiya, dietoterapiya, zərurət olduqda revaskulyarizasiyaedici cərrahi müdaxilələr aparılır.

Ateroskleroz barədə ümumi məlumat
Ateroskleroz – arteriyaların zədələnməsi olub, damarların daxili qişalarında xolesterin yığınları, onların mənfəzinin daralması və qanla təhciz olunan orqanın qidalanmasının pozulması ilə müşayiət edilir. Ürək damarlarının aterosklerozu stenokardiya turmaları ilə təzahür edir. Ürəyin işemik xəstəliyi (ÜİX), miokard infarktı, kardiskleroz, damar anevrizmalarının inkişafına gətirib çıxarır. Ateroskleroz əlillik və ölümlə nəticələnə bilər.

Ateroskleroz zamanı elastik (iri arteriyalar, aorta) və əzələ-elastik tipli (qarışıq: yuxu, baş beyin və ürək arteriyaları) orta və iri kalibrli arteriyalar zədələnir. Bununla əlaqədar ateroskleroz miokard infarktı, ÜİX, beyin insultu, aşağı ətraflar, qarın aortası, müsariqə və böyrək arteriyalarında qan dövranının pozulmasının ən çox rast gəlinən səbəblərindən sayılır.


Son illər ərzində xəstəlik çox sürətlə yayılaraq, əmək qabiliyyətinin itirilməsi, əlillik və ölüm riski üzrə travmalar, infeksion və onkoloji xəstəlikləri geridə qoymuşdur. Aterosklerozdan daha çox (qadınlarla müqayisədə 3-4 dəfə artıq) 45-50 yaşdan yuxarı kişilər əziyyət çəkir, lakin xəstəlik cavan yaşlı pasiyentlərdə də müşahidə edilir.

Aterosklerozun inkişaf mexanizmi
aterosklerozun səbəbləri
Ateroskleroz zamanı damar divarında lipid və zülal