kombinasiyaları (10,2%) ayırd edilir. İstisna hallarda (0,2%) növbədən kənar impulslar fizioloji aparıcı ritmdə – sinus-qulaqcıq düyünündə yaranır. Bəzən ektopik ritm ocağı aparıcı ritmdən asılı olmadan fəaliyyət göstərir, belə vəziyyətlərdə eyni zamanda 2 ritm (ekstrasistolik və sinus) qeydə alınır. Bu fenomen parasistoliya adlanır. Ardıcıl baş verən 2 ekstrasistola cüt, 2-dən çox olan hallarda isə qrup şəkilli kimi qiymətləndirilir.


Həmçinin bigeminiya – normal sistola ilə ekstrasistolanın növbələnməsi, trigeminiya – 2 normal sistolanın ekstrasistola ilə növbələnməsi, kvadrigimeniya – hər 3-cü normal yığılmadan sonra ekstrasistolanın yaranmasına rast gəlinir. Müntəzəm təkrarlanan bigeminiya, trigeminiya, kvadrigimeniya allrotimiya adlanır.

Diastola fazasında növbədən kənar impulsun yaranma müddətinə görə ekstrasistoliya erkən və gecikmiş formalara ayrılır. Erkən ekstrasistoliya EKQ-də T dişciyi ilə eyni zamanda və ya əvvəlki siklin qurtarmasından sonra 0.05 saniyə ərzində qeydə alınır. Gecikmiş forma isə növbəti adi yığılmanın P dişciyindən əvvəl inkişaf edir.

Yaranma tezliyinə görə nadir (dəqidədə 5 dəfədən az), orta (dəqiqədə 6-15) və tez-tez təkrarlanan (dəqiqədə 15 dəfədən çox) ekstrasistoliyalar ayırd edilir. Ektopik oyanma ocaqlarının sayına əsasən monotop (bir ocaqlı) və politop (bir neçə oyanma ocağı), etioloji amildən asılı olaraq, funksional, üzvi və toksiki ekstrasistoliyalar müşahidə olunur.

Ekstrasistoliyanın yaranma səbəbləri
Funksional ekstrasistoliyalara qida, kimyəvi amillər, alkoqol, siqaret və narkotiklərdən istifadə və s. ilə bağlı neyrogen (psixogen) mənşəli ritm pozğunluqları aiddir. Funksional ekstrasistoliya vegetativ distoniya, nevroz, onurğanın boyun şöbəsinin osteoxondrozunun rast gəlindiyi pasiyentlərdə qeydə alınır. Funksional ekstrasistoliyaya sağlam, peşəkar idmançılarda aritmiyanı misal göstərmək olar. Qadınlarda ekstrasistoliya aybaşı dövründə inkişaf edə bilər. Funksional xarakterli ekstrasistoliyalara stress,