baldırın aşağı hissəsində ödem, qaraciyərin böyüməsi ilə əlaqədar sağ qabırğaaltı nahiyədə ağırlıq və ağrı hissi yaranır. Ürəyin ritm pozğunluğunun əlamətləri: başgicəllənmə, göz önündə qaraltı və bayılma adətən tutmalar şəklində gedir.

Endokardın fibroelastozunun ağırlaşmaları
Endokardın fibroelastozunun anadangəlmə forması adətən təcili tibbi müdaxilə tələb edən həyat üçün təhlükə daşıyan vəziyyətlərlə ağırlaşır. Onlara baş beyin və mezenterial damarların tromboemboliyası, kəskin ürək çatışmazlığı (kardiogen şok, ağciyər ödemi) və tam atrioventrikulyar blokada nəticəsində ürəyin dayanması aiddir. İkincili endokardial fibroelastoz zamanı fibroz prosesi demək olar ki, bütün hallarda ürək qapaqlarına yayılır, bu da ürək qüsurlarının (mitral stenoz, aortal çatışmazlıq və s.), ağciyər hipertenziyasının formalaşmasına gətirib çıxarır. Miokard infarktı və qarın, perikard və plevra boşluğunda mayenin toplanması nadir ağırlaşmalardan sayılır. Konkret ağırlaşmaların inkişafı barədə dəqiq statistik rəqəmlər mövcud deyildir.

Endokardın fibroelastozunun diaqnostikası
Anadangəlmə fibroelastozlu pasiyentlərin kurasiyası ilə pediatorlar, uşaq kardioloqları və neonatoloqlar, ikincili forma endokardial fibroelastozla isə kardioloqlar məşğul olur. Fizikal baxış zamanı qarnın böyüməsi, əl barmaqlarının falanqalarının kolbaşəkilli qalınlaşması (baraban çubuqları simptomu) və hepatoyuqulyar reflüks (sağ qabırğaaltı nahiyəyə təzyiq etdikdə boyun venalarının qabarması nəzərə çarpır. Ürək və ağciyərin auskultasiyasında karlaşmış ürək tonları, qalop ritmi və kiçik qovuqcuqlu yaş xırıltılar eşidilir. Endokardın fibroelastozunun diaqnostikasında aşağıdakı üsullar həlledici hesab olunur:

Elektrokardioqramma. EKQ-də I, II və III dərəcəli atrioventrikulyar blokada (AV-blokada), Frederik sindromu (tam AV-blokada ilə qulaqcıqların fibrillyasiyasının müştərəkliyi) müşahidə olunur. Əksər hallarda Volf-Parkinson-Uayt və ya WPW sindromunun (P-Q intervalının qısalması, QRS