ionlaşdırıcı şüalanma) təsiri, hamilə qadının patologiyaları (virus, endokrin xəstəliklər, hestasion ağırlaşmalar və s.) aiddir.

Eyzenmenger kompleksində müşahidə olunan anatomik dəyişikliklər ağır hemodinamik pozğunluqlara gətirib çıxarır. Mədəciklərarası çəpərin iri qüsurları və ya onun ümumiyyətlə olmaması, eləcə də aortanın sağa yerdəyişməsi venoarterial şunta və aortaya hər iki mədəcikdən qarışıq, az oksigenləşən qanın qovulmasına səbəb olur. Eyzenmenger kompleksi ağciyər arteriyasında təzyiqin artması (aortadakı təzyiqə bərabər, hətta ondan üstün olması) ilə müşayiət edilir, bu da prekapilyarların spazmı və ağciyər hipertenziyasının inkişafı ilə nəticələnir. Zaman keçdikcə ağciyər damarlarının divarları qalınlaşaraq, alveollardan oksigenin diffuziyasını pozur.

Qanın soldan sağa atılması ilə xarakterizə olunan «ağ» (sianozsuz) və şuntun istiqamətinin dəyişməsi və sianozun yaranmasından sonra meydana çıxan «göy» Eyzenmenger kompleksi ayırd edilir.

Eyzenmenger kompleksinin əlamətləri
Eyzenmenger kompleksinin müalicəsi
Erkən yaşlarda «ağ» qüsur mərhələsində Eyzenmenger kompleksi ifadəli simptomatikasız gedir, uşaqlar fiziki inkişafdan geri qalmır. Qanın sağ-sol şuntu inkişaf etdikdə davamlı sianoz, təngnəfəslik, fiziki yüklənməyə qarşı dözümlülüyün azalması, ürəkdöyünmə, aritmiya, döş qəfəsində ağrı (stenokardiya), tez yorulma, ümumi halsızlıq yaranır. Təngnəfəsliyin ifadəliliyini azaltmaq üçün xəstələr adətən məcburu vəziyyət alır – çöməlib oturur.

Tez-tez təkrarlanan baş ağrıları, sinkopal vəziyyətlər, burun qanaxmaları, qanhayxırma tipikdir. Genişlənmiş ağciyər arteriyasının sol qayıdan siniri kompressiyası disfoniyaya səbəb olur. Əksər hallarda onurğa sütununun, döş qəfəsinin («ürək donqarı»), əl barmaqlarının («baraban çubuqları») deformasiyası aşkarlanır. Respirator xəstəliklərə meyillik xarakterikdir: pasiyentlər tez-tez bronxit və pnevmoniya qeydə alınır.

Eyzenmenger xəstəliyinin ən çox rast gəlinən ağırlaşmalarına bakterial endokardit,