r patogenetik cəhətdən toxumaların oksigen aclığı, mübadilənin bütün növlərinin pozulması və ifadəli asidozla bağlı olur. Hüceyrə elementlərinin ölümü və yüksək hüceyrə keçirciliyi ilə əlaqədar qan dövranı pozğunluğunu gücləndirən subfassial əzələ ödemi inkişaf edir.

Ətraf damarlarının kəskin okklüziyasının təsnifatı
Arteriyaların okklüzion zədələnmələri arasında rastgəlmə tezliyinə görə birinci yeri mezenterial damarların kəskin okklüziyası (40%), ikinci – baş beyin arteriyalarının okklüziyası (35%), üçücü yeri isə aortanın bifurkasiyası və ətraf arteriyalarının tromboemboliyası (25%) tutur. Yayılma tezliyinin azalma sırası ilə ətraf damarlarının kəskin okklüziyaları aşağıdakı qaydada yerləşdirilmişdir: bud (34—40%), qalça arteriyaları və aortanın bifurkasiyası (22—28%), dizaltı arteriya (9—15%), körpücükaltı və bazu arteriyaları (14—18%), baldır arteriyalarının okklüziyası.

Təcrübələrdə arteriyaların tək və çoxsaylı tromboemboliyaları müşahidə edilir. Çoxsaylı tromboemboliyalar çoxmərtəbəli (eyni arteriyanın müxtəlif səviyyəli tromboemboliyaları), kombinəolunmuş (hər iki ətraf arteriyalarının tromboemboliyaları) və qarışıq (ətraf arteriyaları və serebral və yaxud visseral arteriyaların zədələnməsi zamanı) olur.

Ətraf damarlarının kəskin okklüziyasının səbəb olduğu işemik dəyişikliklər bir neçə mərhələdən keçir. Gərginlik işemiyası mərhələsində qan dövranı pozğunluqları yalnız yüklənmə zamanı yaranır.

I dərəcə – ətrafın həssaslıq və hərəkəti pozulmur:

II dərəcə– ətrafın hərəkət və hissiyyatı pozulur:

III dərəcə – nekrobiotik hallar inkişaf edir:

Ətrafın işemiya dərəcəsi ətraf damarlarının kəskin okklüziyasının müalicə üsulunun seçilməsi zamanı nəzərə alınır.

Ətraf damarlarının kəskin okklüziyasının əlamətləri
Ətraf damarlarının kəskin okklüziyasının əlamətləri
Ətraf damarlarının kəskin okklüziyası ingilis dilli ədəbiyyatda «beş P kompleksi» (pain-ağrı, pulselessness- nəbzin olmaması, pallor- solğunluq, рaresthesia – paresteziya,