zamanı taxikardiya, nəbz təzyiqinin artması, sistolik AT-nin daha çox yüksəlməsi aşkar edilir. Hipertonik kriz başa çatdıqda tezləşmiş sidik ifrazı (iri həcmdə açıq rəngli sidiyin xaric olması) qeydə alınır. Neyro-vegetativ forma 1-5 saat davam edir; adətən xəstənin həyatı üçün təhlükə törətmir.

Hipertonik krizin ödemli və ya su-duz forması adətən artıq çəkili qadınlarda rast gəlinir. Krizin əsasını arterial sistem və böyrək qan dövranını tənzimləyən renin-angiotenzin-aldosteron sisteminin, sirkulyasiya edən qanın həcminin stabilliyinin, su-duz mübadiləsinin disbalansı təşkil edir. Belə pasiyentlər əzgin, apatik, yuxulu olur, məkan və zamana oriyentasiya pozulur. Xarici baxışda dəri örtüklərinin solğunluğu, üz, göz qapaqları, əl barmaqlarının şişkinliyi nəzərə çarpır. Adətən hipertonik krizdən əvvəl diurezin azalması, əzələ zəifliyi, ekstrasistoliya müşahidə edilir. Ödemli formada sistolik və diastolik təzyiqin bərabər yüksəlməsi və ya diastolik təzyiqin kəskin artması hesabına nəbz təzyiqinin azalması izlənilir. Ödemli hipertonik kriz bir neçə saatdan 1 sutkaya kimi davam edə bilər. Bu forma nisbi qənaətbəxş gedişə malikdir.

Hipertonik krizin neyro-vegetativ və ödemli formaları bəzən dərinin keyimə və dartılması, yandırma hissi, taktil və ağrı hissiyyatının azalması; ağır hallarda isə tranzitor hemiparezlər, diplopiya, amavrozla müşayiət olunur.

Hipertonik krizin qıcolma forması (kəskin hipertonik ensefalopatiya) arterial sistemdə təzyiqin qəfil yüksəlməsinə cavab olaraq, beyin arteriollarının tonusunun tənziminin pozulması nəticəsində inkişaf edir, ağır gedişi ilə fərqlənir. Qıcolma forması beyin ödemi, klonik və tonik qıcolmalar, huşun itməsi ilə səciyyələnir. Tutmadan sonra xəstələr bir müddət huşsuz vəziyyətdə qala bilər; dezoriyentasiya, amneziya, tranzitor amavroz qeydə alınır. Hipertonik krizin qıcolma forması subaraxnoidal və ya beyindaxili qanaxma, parez, koma və letal sonluqla ağırlaşa bilər.

Hipertonik krizin diaqnostikası
AT-nin