n xəstənin özünü normal hiss etdiyi təzyiq göstəricisindən yuxarı səviyyəyə qalxması, nisbi qəfil inkişaf, kardial, serebral və vegetativ xarakterli əlamətlərin olması hipertonik krizdən şübhələnməyə əsas verir. Obyektiv müayinə zamanı taxikardiya və ya bradikardiya, ritm pozğunluğu (əsasən ekstrasistoliya), perkutor dəyişikliklər – ürəyin nisbi kütlüyünün sərhədlərinin sola genişlənməsi, auskultativ fenomenlər (qalop ritmi, aorta üzərində II tonun aksenti və ya ayrılması, aöciyərlərdə yaş xırıltılar, sərt tənəffüs və s.) aşkar edilir.

Аrterial təzyiq müxtəlif dərəcədə yüksələ bilər, hipertonik krizlərdə AT bir qayda olaraq 170/110-220/120 mm cv. süt-dan yuxarı olur. AT hər 15 dəqiqədən bir əvvəlcə hər iki, sonra isə göstəricinin daha yüksək olduğu əldə ölçülür. EKQ vasitəsilə ürək ritmi və ötürücülüyün pozulması, sol mədəciyin hipertrofiyası, ocaqlı dəyişikliklər müəyyən edilir.

Differensial diaqnostikanın aparılması və hipertonik krizin ağırlıq dərəcəsini qiymətləndirmək üçün müayinə prosesinə kardioloq, oftalmoloq, nevroloq cəlb oluna bilər. Əlavə diaqnostik müayinələrin (ExoKQ, KQ, EEQ, AT-nin sutkalıq monitorinqi) həcmi və məqsədəuyğunluğu fərdi qaydada təyin edilir.

Hipertonik krizin müalicəsi
Müxtəlif mənşəli və formalı hipertonik krizlərdə differensiasiyalı müalicə taktikası tələb olunur. Qarşısı alınmayan, təkrarlanan hipertonik krizlər, arterial hipertenziyanın mənşəyinin dəqiqləşdirilməsinə yönələn əlavə müayinələrin aparılmasına zəruriyyətin yaranması xəstənin hospitazlizasiyasına göstəriş sayılır.

AT kritik səviyyəyə yüksəldikdə xəstəyə tam sakitlik, yataq rejimi, xüsusi pəhrizlə təmin olunur. Hipertonik krizin qarşısını almaq üçün AT-nin azalması, damar sisteminin stabilizasiyası, hədəf orqanların müdafiəsi məqsədini daşıyan təcili medikamentoz terapiya icra olunur.

Ağırlaşmamış hipertonik krizdə AT-nin səviyyəsini aşağı salmaq üçün kalsium kanallarının blokatorları (nifedipin), vazodilatatorlar (natrium-nitroprussid, diazoksid), AÇF