n təsnifatı
Hipertoniya xəstəliyi bir sıra əlamətlərə: AT-nin qalxma səbəbləri, hədəf orqanların zədələnməsi, AT-nin səviyyəsi, gedişinə və s. əsasən təsnif edilir. Etioloji prinsipə görə arterial hipertenziya 2 qrupa bölünür: essensial (birincili) və ikincili (simptomatik). Gediş xüsusiyyətlərinə əsasən hipertoniya xəstəliyi xoşxassəli (ləng proqressivləşən) və ya bədxassəli (sürətlə proqressivləşən) gedişli olur.

AT-nin səviyyə və stabilliyi daha böyük praktik əhəmiyət kəsb edir. AT səviyyəsindən asılı olaraq aşağıdakı formalar ayırd olunur:

Diastolik AT səviyyəsinə görə hipertoniya xəstəliyinın 3 variantı qeydə alınır:

Xoşxassəli, ləng proqressivləşən hipertoniya xəstəliyinin gedişi hədəf orqanların zədələnməsi və assosiasiyalı (yanaşı gedən) vəziyyətlərin inkişafından asılı olaraq, 3 mərhələyə bölünür:

I mərhələ (yumşaq və mülayim hipertoniya) – AT qeyri-stabildir, gün ərzində 140/90—160-179/95-114 mm.cv.süt.arasında dəyişir. Hipertonik krizlər nadir hallarda yaranır, yümgül gedir. MSS və daxili orqanların üzvi zədələnmələri müşahidə edilmir.

II mərhələ (ağır hipertoniya) – AT 180-209/115-124 mm.cv.süt., hipertonik krizlər xarakterikdir. Obyektiv müayinələrdə (fizikal, laborator, exokardioqrafiya, elektrokardioqrafiya, rentgenoqrafiya) torlu qişanın damarlarının daralması, mikroalbuminuriya, qan plazmasında kreatininin miqdarının artması, sol mədəciyin hipertrofiyası, baş beynin tranzitor işemiyası qeydə alınır.

III mərhələ (çox ağır hipertoniya) – АД 200-300/125-129 mm.cv.süt. və daha yüksəkdir. Ağır hipertonik krizlər tez-tez təkrarlanır. Hipertentenziyanın zədələyici təsiri hipertonik ensefalopatiya, sol mədəcik çatışmazlığı, beyin damarlarının trombozu, görmə sinirinin ödemi və hemorragiyası, damarların laylanan anevrizmaları, nefroangioskleroz, böyrək çatışmazlığı və s. səbəb olur.

Hipertoniya xəstəliyinin risk amilləri
Daxili orqanların, o cümlədən ürək-damar sisteminin işinə nəzarət edən MSS-nin ali şöbələrinin tənizmləyici