stress, hava şəraitinin dəyişməsi və s. səbəb ola bilər. Bu zaman AT-nin qəfil yüksəlməsi müşahidə edilir. Hipertonik kriz bir neçə saat və ya gün davam edir, başgicəllənmə, kəskin baş ağrıları, istilik hissi, ürəkdöyünmə, qusma, kardialgiya, görmə pozğunluğu ilə müşayiət edilir.

Hipertonik kriz zamanı xəstələrdə qorxu, oyanıqlıq və ya tormozlanma, yuxululuq izlənilir; ağır gedişli krizlərdə huş tamamilə itə bilər. Hipertonik kriz və damarların üzvi dəyişiklikləri fonunda çox zaman miokard infarktı, beyin qan dövranının kəskin pozulmaları, sol mədəciyin kəskin çatışmazlığı yarana bilər.

Hipertoniya xəstəliyinin diaqnostikası
Hipertoniya xəstəliyinə şübhə yarandıqda pasiyentlərin müayinəsi aşağıdakı məqsədləri daşıyır: AT-nin stabil yüksəlməsinin təsdiqi, ikincili arterial hipertenziyanın inkarı, hədəf orqanların zədələnmə dərəcəsinin təyini, arterial hipertoniyanın mərhələsi və ağırlaşmaların inkişaf riskinin qiymətləndirilməsi. Anamnezin toplanması zamanı pasiyentin hipertoniya üzrə risk amillərinin təsirinə məruz qalması, şikayətlər, AT-nin yüksəlmə səviyyəsi, hipertonik krizlərin ya yanaşı gedən xəstəliklərin olmasına diqqət yetirilir.

Hipertoniya xəstəliyinin olmasını və onun dərəcəsini müəyyən etmək üçün AT-nin dinamik ölçüləməsi informativ üsul sayılır. AT səviyyəsinin dəqiq göstəricilərini əldə etmək üçün aşağıdakı şərtlərə əməl olunmalıdır:

Təkrari ölçülmələrdə AT göstəriciləri fərqli olduqda minimal və maksimal göstəricilər istisna edilməklə orta riyazi göstərici əsas götürülür. Hipertoniya xəstəliyində AT-nin ev şəraitində nəzarətdə saxlanılması çox vacibdir.

Laborator müayinələrə qan və sidiyin klinik analizləri, qanda ümumi xolesterin, kalium, kreatinin, qlükoza, triqliseridlərin səviyyəsinin biokimyəvi təyini, sidiyin Zimnitski və Neçiporenko üsulu ilə müayinəsi, Reberq sınağı daxildir.

Elektrokardioqrafiyada sol mədəciyin hipertrofiyası müəyyən edilir. EKQ məlumatları exokardioqrafiya üsulu ilə dəqiqləşdirilir. Oftalmoskopiya –