Kardial X sindromu – koronar arteriyalarda heç bir dəyişiklik baş vermədən miokardın oksigenlə təchizatının azalması nəticəsində yaranan patoloji vəziyyətdir. Gərginlik stenokardiyasının əlamətləri: ürək nahiyəsində fiziki yüklənmə və emosional stress zamanı güclənən ağrılar, təngnəfəslik, taxikardiya ilə təzahür edir. Diaqnostika anamnestik məlumatlar, elektrokardioqrafiya, koronaroqrafiya, farmakoloji yüklənmə testləri, miokardın sintiqrafiyasının nəticələrinə əsaslanır. Müalicə beta-blokatorlar, nitratlar, kalsium kanallarının blokatorları və digər vasitələrin təyini ilə aparılır.

Kardial X sindromu barədə ümumi məlumat
Kardial X sindromu (КХS, mkkrovaskulyar stenokardiya) ilk dəfə 1973-cü ildə amerikalı tədqiqatçı H.Kemp tərəfindən koronar damarların zədələnmə əlamətləri ilə müşayiət edilməyən miokard işemiyası kimi təsvir olunmuşdur. Hazırda patologiya kardialgiyanın səbəblərini aşkar etmək üçün aparılan koronoqrafiyanın təxminən 20-30% hallarında qeydə alınır. Pasiyentlər arasında orta yaşlı şəxslər üstünlük təşkil edir, qadınlarda (xüsusən 40-45 yaşlarda) kişilərlə müqayisədə KXS 2-3 dəfə çox rast gəlinir. Xəstələnmə hallarının bir hissəsi müəyyən edilmədiyindən onun yayılma tezliyinin daha yüksək olması ehtimal edilir.

Kardial X sindromunun yaranma səbəbləri
Kardial X sindromunun səbəbləri
KXS-nun etiologiyası axıra qədər öyrənilməmişdir. Patoloji vəziyyətin bir neçə inkişaf mexanizmi irəli sürülmüşdür. Eyni xəstədə onların kombinasiyası mümkündür. Əksər nəzəriyyələrin əsasında xəstəliyin kardial genezi (miokardda və ya onun damarlarında gedən dəyişikliklərlə əlaqədar inkişaf etməsi) dayanır. Simptomokompleksin ürəkdən kənar pozğunluqlar nəticəsində yaranması barədə hipotezlər mövcuddur. KXS-nun ən geniş yayılmış səbəbləri aşağıdakılardır:


Arteriolların struktur dəyişiklikləri. Koronoqrafiyada kiçik kalibrli damarlar vizualizasiya olunmadığından onların anomaliyalarını aşkar etmək çox çətindir. Onların mənfəzinin daralması miokardın