vurnuxur. Ətraflar soyuyur, ürək yığılmalarının tezliyi yüksəlir. Dəri örtüklərinin solğunluğu və ya mərmərliyi nəzərə çarpır.

Vaqotonik mərhələdə xəstədə tormozlanma izlənilir. O, sualları ləng və qısa cavablandırır, söhbətin mahiyyətini anlamır. Əzələ tonusu zəifləyir, hərəki aktivlik itir. Dəri solğunlaşır və ya boz-sianotik çalar alır, qulaq sırğalığı, dodaqlar, selikli qişalar göyərir. AT mülayim dərəcədə azalır, bradikardiya və ya taxikardiya yaranır. Nəbz zəif dolğunluqlu və gərgin olur. Yumaqcıq filtrasiyasının azalması oliqouriyaya gətirib çıxarır. Tənəffüs küylü və tezləşmiş xarakter alır. Sadalanan əlamətlərə ürəkbulanma, başgicəllənmə, qusma, ifadəli halsızlıq əlavə olunur.

Paralitik kollaps üçün huşun itməsi, bulbar (damaq, udma) və dəri reflekslərinin (pəncə, qarın) olmaması xarakterikdir. Dəri göy–tünd-qırmızı ləkələrlə örtülür, bu da kapilyar durğunluğuna dəlalət edir. Çeyn-stoks tipli periodik, seyrək tənəffüs, sapvari nəbz qeydə alınır. ÜYT dəqiqədə 40-50 vurğuya qədər və daha çox azalır. AT kritik səviyyəyə enir. Erkən mərhələlər bəzən tibbi müdaxilə olmadan kompensator-uyğunlaşma reaksiyaları hesabına aradan qalxır. Patologiyanın son mərhələsində simptomatikanın reduksiyası müşahidə olunmur.

Kollapsın ağırlaşmaları
Kollapsın başlıca fəsadı baş beyində qan dövranının pozulması, işemiyanın inkişafıdır. Xəstəliyin uzunmüddət inkişaf etdiyi hallarda bu, demensiya, MSS tərəfindən innervasiya olunan daxili orqanların funskional pozğunluqlarına səbəb olur. Huşsuz vəziyyət və ya sopor fonunda qusma mədə möhtəviyyatının aspirasiya riski ilə müşayiət olunur. Xlorid turşusu tənəffüs yollarında traxeya, bronxlar və ağciyərlərin yanığına gətirib çıxarır. Müalicəyə çətin tabe olan aspirator pnevmoniya yaranır. Üçüncü mərhələdə tibbi yardımın aparılmaması ifadəli metabolik pozğunluqlar, respirator sistemin fəaliyyətinin pozulması və pasiyentin ölümü ilə nəticələnir. Belə hallarda uğurlu reanimasiyanın ağırlaşması postreanimasion xəstəlik