k sayılır.

Kollapsın diaqnostikası
Kollapsın diaqnostikası reanimasiya və intensiv terapiya şöbəsində həkim anestezioloq-reanimatoloq, terapevtik stasionarda isə – terapevt (kardioloq, qastroenteroloq, nefroloq və s.) tərəfindən aparılır. Patologiya müalicə – profilaktika müəssisəsindən kənarda inkişaf etdikdə təcili tibbi yardım çağırılır və ümumi baxış əsasında ilkin diaqnoz qoyulur. Differensial diaqnostika məqsədilə müalicə müəssisəsində əlavə üsullar təyin olunur. Kollaps istənilən etiologiyalı koma, bayılma, şokdan ayırd edilir. Diaqnostika mərhələsində aşağıdakı üsullardan istifadə olunur:

Fizikal. Həkim hipotoniyanın klinik əlamətlərini, huşun olmaması və ya pozulmasını (2-5 dəqiqə və daha uzun müddətli) aşkar edir. Huşsuz vəziyyətin qısa zaman ərzində bərpa olması bayılma üçün xarakterikdir. Tonometriyanın nəticələrinə əsasən AT < 90/50mm cv.süt. təşkil edir. Kəllə-beyin travmasının əlamətləri, o cümlədən ocaqlı simptomatika izlənilmir.
Aparat. Hemodinamikanın stabilizasiyasından sonra kollapsın yaranma səbəblərini təyin etmək məqsədilə tətbiq olunur. Baş beynin KT (şişlər, ocaqlı iltihabi proseslər), qarın boşluğunun KT (pankreatit, öd daşı xəstəliyi, mexaniki zədələnmələr) göstəriş sayılır. Koronar ağrılar zamanı ürəyin USM (kameraların genişlənməsi, anadangəlmə qüsurlar), elektrokardioqrafiya (işemiya əlamətləri, miokard infarktı) icra olunur. Damar pozulmalarına şübhə yarandıqda rəngli doppleroqrafiyanın köməyilə arteriya və venaların keçiriciliyi qiymətləndirilir.
Laborator. Hipo – və hiperqlikemiyanı inkar etmək üçün qanda qlükozanın səviyyəsi təyin edilir. Hemoqlobinin miqdarının azalması aşkar olunur. İltihabi proseslər EÇS-nin zəifləməsinə, ifadəli leykositoza, bəzən isə C-reaktiv zülalın səviyyəsinin yüksəlməsinə gətirib çıxarır. Uzunmüddətli hipotoniyada pH-ın turşuluğa doğru dəyişməsi, plazmada elektrolit konsentrasiyasının azalması mümkündür.
Kollapsın müalicəsi
Xəstənin ayaqlarını bir qədər qaldırmaqla horizontal səth üzərinə