Kollaps – kəskin damar çatışmazlığı olub, damar tonusunun zəifləməsi və sirkulyasiya edən qanın həcminin nisbi azalması ilə müşayiət edilir. Ümumi vəziyyətin qəfil pisləşməsi, başgicəllənmə, taxikardiya, hipotoniya ilə özünü büruzə verir. Ağır hallarda huşun itirilməsi mümkündür. Diaqnoz klinik məlumatlar və Korotkov üsulu ilə tonometriyanın nəticələrinə əsasən qoyulur. Spesifik müalicə xəstənin ayaqlarını yuxarı qaldıraraq uzandırılması, kofein və kordiaminin dəri altına yeridilməsi, kristalloid məhlulların infuziyasından ibarətdir. Xəstənin huşu bərpa olunduqdan sonra differensial diaqnostika və patoloji vəziyyətin yaranma səbəblərini müəyyən etmək üçün hospitalizasiya göstətiş sayılır.

Kollaps barədə ümumi məlumat
Kollaptoid vəziyyətlər (damar çatışmazlığı) – ürək-damar sisteminin xroniki və ya kəskin xəstəlikləri, digər patologiyalar fonunda qəflətən yaranır. Əsasən hipotoniyaya meylli xəstələrdə, miokard infarktı, ürəkdaxili keçiriciliyin total blokadası, mədəcik aritmiyalarında aşkarlanır. Patogenez və klinik əlamətlərinə görə şoku xatırladır. Erkən mərhələlərdə xarakterik patofizioloji əlamətlərin olmaması ilə ondan fərqlənir – pH-ın dəyişməsi, toxuma perfuziyasının əhəmiyyətli dərəcədə zəifləməsi, daxili orqanların funksional pozğunluqları qeydə alınmır. Kollaps 1 saatdan artıq davam etmir, şok vəziyyəti isə daha uzun zaman ərzində müşahidə edilir.

Kollapsın yaranma səbəbləri
Kollapsın səbəbləri
Damar tonusu 3 mexanizm tərəfindən tənzimlənir: yerli, humoral və sinir. Sinir mexanizmi damar divarının simpatik və parasimpatik sinir sisteminin lifləri ilə stimulyasiyasından ibarətdir. Humoral tənzim natrium və kalsium ionları, vazopressor hormonlar (adrenalin, vazopressin, aldosteron) hesabına reallaşır. Yerli tənzim damar divarında elektrik impulslarını generasiya edən ektopiya ocaqlarının yaranmasına əsaslanır. Skelet əzələlərinin damar şəbəkəsi əsasən sinir mexanizmi üzrə tənzimləndiyindən kollapsa baş beynin vazomotor mərkəzinin aktivliyinin