təbii opioidlərin – ağrı hissiyyatını azaldan endorfinlərin konsentrasiyasının artması ilə təzahür edir. Müəyyən edilmişdir ki, miokardın ağrısız işemiyasının aşkarlandığı xəstələrdə fiziki yüklənmələrdən sonra, həmçinin sakitlik halında qan plazmasında endorfinlərin miqdarı klinik əlamətlərlə gedən işemiyalı şəxslərə nisbətən yüksək olur.

Miokardın ağrısız işemiyasının təsnifatı
Miokardın ağrısız işemiyasının əlamətləri
Həkimə müraciət və ya müayinə anında pasiyentin vəziyyətinin ağırlığının dəqiq qiymətləndirilməsi və xəstəliyin dinamikasının izlənilməsi məqsədilə kardiologiyada 1985-ci ildə təklif olunan, anamnestik məlumatlar, işemiyanın klinik şəkli və epizodlarına əsaslanan təsnifatdan istifadə edilir: Bu təsnifata əsasən ağrısız işemiya 3 tipə ayrılır:

I tip. Koronoqrafiya vasitəsilə ürək arteriyalarının ifadəli stenozunun təsdiqləndiyi xəstələrdə rast gəlinən miokardın ağrısız işemiyası. Pasiyentlərin anamnezində stenokardiya tutmaları, miokard infarktı olmur. Ürəyin ritm pozğunluqları, durğun ürək çatışmazlığı izlənilmir.
II tip. Xəstəlik tarixində miokard infarktı olan pasiyentlərdə stenokardiya tutmaları ilə müşayiət olunmayan işemiya.
III tip. Stenokardiya, vazospazm ilə gedən ÜİX fonunda «lal» işemiya. Sutka ərzində xəstələrdə ağrılı və ağrısız işemiya tutmaları müşahidə olunur.
Praktik fəaliyyətdə xəstəliyin 2 tipini özündə birləşdirən təsnifat geniş tətbiq edilir: I tip – miokard işemiyasına xas olan əlamətlərin izlənilmədiyi MAİ, II tip – stenokardiyanın ağrı epizodları, ÜİX-nin digər formaları ilə müştərək şəkildə inkişaf edən «lal» işemiya.

Miokardın ağrısız işemiyasının əlamətləri
Ağrısız işemiyanın təhlükəliliyi onun tamamilə ağrısız gedişi ilə bağlıdır. Yalnız 2 göstərici əsasında xəstə və ya həkim patologiyanın olmasından şübhələnə bilər: anamnezdə stenokardiya, ÜİX, miokard infarktının olması və ürəyin funksiyasının profilaktik müayinəsi zamanı kardioqrammada xarakterik dəyişikliklərin qeydə alınması ilə MAİ-nin birbaşa