dəliyin stenozlaşması qanın sol qulaqcıqdan mədəciyə qovulmasına mane olur. Belə şəraitdə kompensator mexanizmlər işə düşür: qulaqcığın boşluğunda təzyiq 5mm cv.süt-dan 20-25mm cv.süt-na qədər yüksəlir, sol qulaqcığın sistolası uzanır, sol mədəcik miokardı hipertrofiyalaşır, bu da ümumilikdə qanın stenozlaşmış mitral dəlikdən keçməsini asanlaşdırır. Qeyd olunan mexanizmlər bir müddət mitral stenozun ürəkdaxili henodinamikaya təsirini kompensə etməyə imkan verir.

Lakin mitral stenozun proqressivləşməsi və transmitral təzyiq qradiyentinin yüksəlməsi ağciyər damarlarında təzyiqin artmasına səbəb olur, ağciyər hipertenziyası inkişaf edir. Ağciyər arteriyasında təzyiqin yüksəlməsi ilə əlaqədar sağ mədəciyin yüklənməsi artır, sağ qulaqcığın boşalması çətinləşir, nəticədə ürəyin sağ kameraları hipertrofiyalaşır.

Ağciyər arteriyasında güclü müqavimətin dəf edilməsi və ürək əzələsində sklerotik, distrofik proseslərin inkişafı ilə bağlı sağ mədəciyin yığılma funksiyası zəifləyir, onun dilatasiyası baş verir. Bununla yanaşı sağ qulaqcığın yüklənməsi artır, bu da böyük qan dövranının dekompensasiyasına gətirib çıxarır.

Mitral stenozun təsnifatı
Sol atrioventrikulyar dəliyin daralma sahəsinə görə mitral stenozun 4 dərəcəsi ayırd edilir:

Hemodinamik pozğunluqların proqressivləşməsinə müvafiq olaraq, mitral stenozun gedişi 5 mərhələyə bölünür:

IV – kiçik və böyük qan dövranında durğunluğun ifadəli əlamətləri ilə xarakterizə olunan mərhələ. Xəstələrdə səyrici aritmiya inkişaf edir.
V – distrofik mərhələ, ürək çatışmazlığının III dərəcəsinə uyğun gəlir.
Mitral stenozun əlamətləri
Mitral stenozun əlamətləri
Mitral stenoz adətən atrioventrikulyar dəliyin sahəsi 2 sm²-dan az olduqda klinik əlamətlərlə özünü büruzə verir. Yorğunluq, fiziki gərginlik zamanı, sonralar isə hətta sakitlik halında təngnəfəslik, qanhayxırma ilə öskürək, taxikardiya, ürək ritminin pozulması – ekstrasistoliya, səyrici aritmiya qeydə alınır. İfadəli mitral stenoz ortopnoe, ürək astmasının