dominantlığı), hipotenziv (AT-nin azalmasının üstünlük təşkil etməsi), hipertenziv (AT-nin yüksəlməsinin daha ifadəli olması), qarışıq (AT və ürək fəaliyyətinin pozğunluqlarının müştərəkliyi). Simptomatikanın ağırlığına görə neyrosirkulyator distoniya yüngül, orta və ağır dərəcələrə; gediş xüsusiyyətlərinə əsasən kəskinləşmə və remissiya fazalarına ayrılır.

Neyrosirkulyator distoniyanın yaranma səbəbləri
Neyrosirkulyator distoniyanın səbəbləri
Neyrosirkulyator pozğunluqlara müxtəlif amillər səbəb ola bilər, lakin onların sırasına endokrin və sinir sisteminin üzvi zədələnmələri daxil deyildir. Yeniyetmə dövründə neyrosirkulyator distoniya əsasən vegetativ proseslərin neyroendokrin tənzim mexanizminin tam formalaşmaması ilə əlaqədar yaranır. Prepubertat və pubertat dövrlərdə güclü psixi və fiziki yüklənmələr, sosial mühit NSD-nin inkişafına gətirib çıxarır.

Müxtəlif yaşlı şəxslərdə neyrosirkulyator distoniya kəskin və xroniki infeksiyalar, az yatmaq, yorğunluq, psixi travmalar, fiziki və kimyəvi amillərin təsiri (insolyasiya, isti iqlim, vibrasiya), qeyri-düzgün qidalanma rejimi, fiziki aktivlik (yüklənmələr və ya hipodinamiya), intoksikasiya (o cümlədən alkoqol və tütün) fonunda yarana bilər. Neyrosirkulyator distoniyanın inkişafında hormonal fonun kəskin dəyişdiyi dövrlər (cinsi yetişkənlik, abortlar, hamiləlik, klimakterik dövr, yumurtalıqların disfunksiyası) mühüm rol oynayır.

Bir sıra pasiyentlərdə neyrosirkulyator distoniyaya irsi-konstitutsional meyillik müşahidə edilir. Bu amillərin təsiri ürək-damar sisteminin neyro-humoral tənziminin disfunksiyasına səbəb olur. Patogenezin əsas həlqəsini bu proseslərin koordinasiyasını həyata keçirən hipotalamo-hipofizar strukturların zədələnməsi təşkil edir. Neyrohumoral tənzimin pozulması orqanizmdə homeostaz proseslərini təmin edən sistemlərin (simpatiko-adrenal, xolinergik, kallikreinkinin, histaminserotonin və s.) funksional pozğunluqları ilə təzahür edir.

Bu da öz növbəsində karbohidrat, su-elektrolit