t mübadiləsi, turşu-qələvi balansı, mediator və hormonal sistemlərin çoxsaylı dəyişikliklərinə gətirib çıxaran mexanizmləri işə salır. Miokard toxumasında metabolizmin pozulması və distrofiyanın inkişafına səbəb olan bioloji aktiv maddələr (histamin, serotonin, kinin və s.) aktivləşir. Qan dövranı sistemində periferik damarların spazmı, damar tonusunun pozulması, mikrosirkulyasiyanın zəifləməsi qeydə alınır, bu da toxumaların hipoksiyası ilə nəticələnir.

Formalaşan patogenetik mexanizmlər avtonom, neyrosirkulyator distoniya isə müstəqil xəstəlik sayılır. İstənilən qıcıqlandırıcıların (hava şəraitinin dəyişməsi, stress və s.) təsirindən neyrosirkulyator distoniyanın bu və ya digər tipi yarana bilər.

Neyrosirkulyator distoniyanın əlamətləri
Neyrosirkulyator distoniyanın əlamətləri
Neyrosirkulyator distoniyanın bütün tiplərinin ümumi təzahürü yorğunluq, halsızlıq, yuxu pozğunluğu, yaddaş və diqqətin konsentrasiyasının zəifləməsi, əhvalın və iradi keyfiyyətlərin pozulması ilə səciyyələnən və dominant xarakterli funksional pozğunluqlarla müşayiət olunan nevrozabənzər vəziyyətdir.

Neyrosirkulyator distoniyanın kardial tipinin gedişi kardialgiya, ürəkdöyünmə, ürək fəaliyyətində fasilələr, bəzən fiziki gərginlik zamanı təngnəfəsliklə özünü büruzə verir; AT-nin ifadəli dəyişiklikləri qeydə alınmır. Obyektiv olaraq, taxikardiya, tənəffüs aritmiyası, taxikardiya paroksizmləri, mədəciküstü ekstrasistoliya, ürək atımının yüklənməyə qeyri-adekvat dəyişməsi, EKQ-də T dişciyinin voltajının dəyişməsi (yüksək və ya azalmış) aşkar edilir.

Neyrosirkulyator distoniyanın hipotenziv tipi xroniki damar çatışmazlığının əlamətləri: sistolik AT-nin 100 mm cv.süt.-dan aşağı enməsi, ətrafların soyuması, dəri örtüklərinin avazıması, yorğunluq, əzələ zəifliyi, baş ağrıları, ortostatik kollaps və bayılmaya meyilliklə səciyyələnir. Bu tip xəstələr astenik bədən quruluşlu olur.

Neyrosirkulyator distoniyanın hipotenziv tipi üçün AT-nin 130-140/85-90 mm cv.süt-na qədər tranzitor