arteriyaların intima qişasında gedir. Lipoidoz ocaqların ətrafında birləşdirici toxuma formalaşır və çoxalır, bu da fibroz lövhələrin yaranması, onların üzərində trombositlər və fibrin laxtalarının toplanması ilə müşayiət edilir.


Qan dövranının pozulması və nekroz zamanı toxuma detriti və ateromatoz kütlələrlə dolu olan boşluqlar əmələ gəlir. Ateromatoz kütlələr qoparaq, distal qan məcrasına düşməklə damarların emboliyasına səbəb ola bilər. Dəyişilmiş fibroz lövhələrə kalsium duzlarının çökməsi damar keçməməzliyi ilə nəticələnərək, onların obliterasiyaedici zədələnməsini sona çatdırır. Arteriyaların normal diametrinin 70%-dən çox hissəsinin stenozlaşması qan dövranının xarakteri və sürət göstəricilərinin dəyişməsinə gətirib çıxarır.

Obliterasiyaedici aterosklerozun risk amillərinə siqaret və alkoqoldan istifadə, qanda xolesterinin yüksək səviyyəsi, irsi meyllik, hipodinamiya, stresslər, klimaks aiddir. Obliterasiyaedici ateroskleroz əksər hallarda arterial hipertoniya, şəkərli diabet (diabetik makroangiopatiya), piylənmə, hipotireoz, vərəm, revmatizm fonunda inkişaf edir. Arteriyaların okklüzion-stenotik zədələnməsinə səbəb olan yerli amillər sırasına ayaqların travma və donmaları daxildir. Obliterasiyaedici aterosklerozlu pasiyentlərin demək olar ki, hamısında ürək və baş beyin damarlarının aterosklerozu aşkarlanır.

Obliterasiyaedici aterosklerozun təsnifatı
Obliterasiyaedici aterosklerozun gedişi 4 mərhələyə ayrılır:

Okklüzion-stenotik prosesin lokalizasiyasını nəzərə alaraq, obliterasiyaedici ateroskleroz aşağıdakı formalara bölünür: aorta-qalça, bud-dizaltı, dizaltı-qamış seqmentlərinin obliterasiyaedici aterosklerozu, arteriyaların çoxmərtəbəli zədələnməsi. Zədələnmənin xarakterinə görə stenoz və okklüziya ayırd edilir.

Bud və dizaltı arteriyaların obliterasiyaedici aterosklerozunun yayılmasına əsasən okklüzion-stenotik zədələnmənin 5 tipi irəli sürülmüşdür:

Obliterasiyaedici ateroskleroz zamanı dizaltı-qamış seqmentinin