qoyulur.

Obliterasiyaedici aterosklerozun II və III mərhələsinin cərrahi müalicəsi endovaskulyar və ya açıq müdaxilələrlə həyata keçirilir. Aşağı ətrafların revaskulyarizasiya üsullarına zədələnmiş arteriyaların dilatasiya/stentlənməsi, endarterektomiya, trombembolektomiya, şuntlayıcı əməliyyatlar ( aorta-bud, aorta-qalça-bud, qalça-bud, bud-bud, körpücükaltı-bud, bud-qamış, bud-dizaltı, dizaltı-pəncə şuntlama), zədələnmiş damarın sintetik protez və ya autovena ilə protezlənməsi (əvəzlənməsi), profundoplastika, pəncə venalarının arterializasiyasını misal göstərmək olar.

Radikal cərrahi müalicənin qeyri-mümkün olduğu hallarda zədələnmiş ətrafda kollateral qan dövranının gücləndərilməsinə yönəldilən palliativ müdaxilə icra edilir. Onların sırasına bel simpatektomiyası, revskulyarizasiya edici osteotrepanasiya, periarterial simpatektomiya və s. daxildir. Obliterasiyaedici aterosklerozn IV mərhələsində əksər hallarda işemik pozğunluqların sərhəddini nəzərə alan optimal səviyyəyə qədər ətrafın amputasiyası göstəriş hesab olunur.


Obliterasiyaedici aterosklerozun proqnoz və profilaktikası
Obliterasiyaedici ateroskleroz – ürək-damar patologiyaları səbəbindən ölüm hallarının strukturunda 3-cü yeri tutan ciddi xəstəlik sayılır. Obliterasiyaedici ateroskleroz zamanı ətrafın hündür amputasiyasını tələb edən qanqrenanın inkişaf təhlükəsi yüksək olur. Obliterasiyaedici aterosklerozun proqnozu aterosklerozun digər formalarının (serebral, koronar) olmasından asılıdır. Şəkərli diabetdən əziyyət çəkən şəxslərdə obliterasiyaedici aterosklerozun gedişi qeyri-qənaətbəxş olur.

Ümumi profilaktik tədbirlərə aterosklerozun risk amillərinin (hiperxolesterinemiya, piylənmə, siqaretdən istifadə, hipodinamiya və s.) aradan qaldırlması aiddir. Pəncə travmalarının qarşısının alınması, rahat ayaqqabının geyinilməsi, ayaqlara gigiyenik və profilaktik qulluq çox vacibdir. Obliterasiyaedici aterosklerozun sistematik konservativ terapiya kursları, eləcə də vaxtında aparılan