i dəyişikliklərə əsasən obliterasiyaedici endarteriitin inkişafı 4 fazaya ayrılır:

I faza – sinir-damar uclarının distrofik dəyişiklikləri. Klinik təzahürlər müşahidə edilmir, trofikanın pozulması kollateral qan dövranı tərəfindən kompensə edilir.
2 faza–kollateral qan dövranının çatışmazlığı ilə müşayiət olunan damar spazmı. Bu faza klinik olaraq, ağrı, yorğunluq, ayaqların soyuması, fasiləli axsama ilə təzahür edir.
3 faza–intima qişası və damar divarının digər qatlarında birləşdirici toxumanın inkişafı. Trofik pozğunluqlar, arteriyalar üzərində pulsasiyanın zəifləməsi, sakitlik vəziyətində ağrılar qeydə alınır.
4 faza– arterial damarlar tamamilə obliterasiya olunmuş və ya tromblaşmışdır. Ətrafların nekrozu və qanqrenası müşahidə edilir.
Obliterasiyaedici endarteriitin təsnifatı
Obliterasiyaedici endarteriit 2 klinik formada gedə bilər – məhdud və generalizə olunmuş. Birinci halda yalnız aşağı ətrafların (bir və ya hər ikisi) arteriyaları zədələnir; patoloji dəyişikliklər ləng proqressivləşir. Generalizə olunmuş formada isə nəinki ətrafların damarları, həm də qarın aortasının visseral şaxələri, aorta qövsünün şaxələri, serebral və koronar arteriyalar zədələnir.

Ağrı reaksiyasının ifadəliliyi nəzərə alınmaqla aşağı ətrafların işemiyasının 4 mərhələsi ayırd edilir:

Obliterasiyaedici endarteriitin əlamətləri
Obliterasiyaedici endarteriitin əlamətləri
Obliterasiyaedici endarteriitin gedişi 4 mərhələyə bölünür: işemik, trofik pozğunluqlar, xoralı-nekrotik, qanqrenoz. İşemik simptomokompleks yorğunluq hissi, ayaqların üşüməsi, paresteziyalar, baldır əzələləri və pəncələrdə qıcolmalarla xarakterizə olunur. Bəzən obliterasiya edici endarteriit baldır və pəncənin dərialtı venalarında trombların əmələ gəlməsi ilə səciyyələnən miqrasiyaedici tromboflebitin (obliterasiyaedici trombangiit, Bürger xəstəliyi) əlamətləri ilə başlanır.

Obliterasiyaedici endarteriitin ikinci mərhələsində sadalanan simptomlar güclənir, yerimə zamanı ətraflarda ağrı yaranır –