yaranır) xarakterə malik olur. Şişkinlik, ödem, lokal hiperemiya və hərarətin yüksəlməsi, zədələnmiş oynaqların hərəkətinin kəskin məhdudlaşması qeydə alınır. Revmatik poliartritin gedişi adətən xoşxassəli olur: bir neçə gündən sonra əlamətlər zəifləyir, oynaqlar deformasiyalaşmır, lakin mülayim ağrılar uzun müddət saxlanıla bilər.

1-3 həftədən sonra revmatik kardit meydana çıxır: ürək nahiyəsində ağrılar, ürəkdöyünmə, ürək fəaliyyətində fasilələr, təngnəfəslik; astenik sindrom (halsızlıq, əzginlik, yorğunluq). Revmatizm fonunda ürəyin zədələnməsi 70-85% pasiyentlərdə müşahidə edilir. Revmokardit zamanı ürəyin bütün və ya ayrı-ayrı qişaları iltihablaşır. Adətən endokardla miokard eynizamanda zədələnir (endomiokardit), bəzən prosesə perikard da cəlb olunur (pankardit), bununla yanaşı miokardın izoləolunmuş zədələnməsi mümkündür (miokardit). Revmatizmin bütün hallarında miokard patoloji prosesə məruz qalır.

Diffuz miokarditdə təngnəfəslik, ürəkdöyünmə, aritmiya, kardial ağrılar, fiziki yüklənmə zamanı öskürək, ağır hallarda qan dövranı çatışmazlığı, ürək astması və ya ağciyərlərin ödemi yaranır. Nəbz kiçik və taxiaritmikdir. Diffuz miokarditin qənaətbəxş gedişi miokarditik kardioskleroz hesab olunur.

Endokardit və endomiokardit zamanı əsasən mitral (sol qulaqcıq-mədəcik) qapaq, bəzən isə aortal və trikuspidal (sağ qulaqcıq-mədəcik) qapaqlar zədələnir. Revmatik perikarditin klinikası digər etiologiyalı perikarditlərlə analojidir.

Revmatizm xəstəliyində mərkəzi sinir sistemi zədələnə bilər, onun spesifik əlaməti revmatik və ya kiçik xoreyadır: hiperkinezlər – əzələ qruplarının qeyri-iradi yığılması, emosional və əzələ zəifliyi meydana çıxır. Bir sıra xəstələrdə revmatizmin dəri əlamətlərinə: həlqəvari eritema (7-10%), revmatik düyünlərə rast gəlinir. Həlqəvari eritema (annulyar səpgi) bədən və baldırda həlqəşəkilli, solğun çəhrayı səpgilər, revmatik dərialtı düyünlər isə orta və ya iri oynaqlar nahiyəsində sərt, girdə, ağrısız, az hərəkətli, tək və ya