Stenokardiya – ürəyin işemik xəstəliyi olub, miokardın qan təhcizatının kəskin pozulması nəticəsində ürək nahiyəsində tutmaşəkilli ağrılarla səciyyələnir. Stenokardiyanın 2 forması ayırd edilir: fiziki və ya emosional yüklənmələr zamanı yaranan gərginlik stenokardiyası və sakitlik vəziyyətində, əsasən gecələr baş verən sakitlik stenokardiyası. Döş sümüyü arxasında meydana çıxan ağrılardan əlavə boğulma, dəri örtüklərinin solğunluğu, nəbz tezliyinin sıçrayışları, aritmiyalarla özünü büruzə verir. Stenokardiya ürək çatışmazlığının inkişafına və miokard infarktına səbəb ola bilər.

Stenokardiya barədə ümumi məlumat
Stenokardiya ÜİX-nin ən çox rast gəlinən formasıdır. Kişilər arasında xəstəliyin yayılma tezliyi 5-20%, qadınlarda isə 1-15%-dir. Yaş artdıqda stenokardiyanın tezliyi kəskin dərəcədə yüksəlir. Spesifik simptomatika ilə əlaqədar stenokardiya «döş inağı» və ya ürəyin koronar xəstəliyi kimi də qeyd olunur.

Stenokardiyanın inkişafına koronar qan dövranının kəskin çatışmazlığı səbəb olur, bu zaman kardiomiositlərin oksigenə olan tələbatı ilə onun təmini arasında disbalans inkişaf edir. Ürək əzələsinin perfuziyasının pozulması işemiyaya gətirib çıxarır. İşemiya nəticəsində miokardda oksidləşmə prosesləri pozulur: sona qədər oksidləşməyən metabolitlərin (süd, karbon, piroüzüm, fosfor və digər turşuların) həddindən artıq toplanması baş verir, ion tarazlığı pozulur, ATF sintezi azalır. Bu proseslər əvvəlcə miokardın diastolik, sonra sistolik disfunksiyasına, elektrofizioloji dəyişikliklərə (EKQ-də ST seqmenti və T dişciyinin dəyişməsi) və yekun nəticədə ağrı reaksiyasının inkişafına səbəb olur. Miokardda gedən dəyişikliklərin ardıcıllığı «işemik kaskad» adlandırılır, onun əsasında ürək əzələsinin perfuziyasının pozulması və metabolizmin dəyişməsi dayanır, son mərhələdə stenokardiya inkişaf edir.


Emosional və ya fiziki gərginlik zamanı miokard oksigen çatışmazlığına daha kəskin reaksiya verir: məhz bu səbəbdən stenokardiya tutmaları əsasən ürək