miokardit, ağciyər və ürək çatışmazlığı ilə bağlı olur. Sağ atrioventrikulyar dəliyin mexaniki obstruksiyası metastatik şişlər (nefroblastoma, melanoma, seminoma, qaraciyər və qalxanabənzər vəzinin xərçəngi), sağ qulaqcığın miksoması və ya trombu nəticəsində formalaşır.

Trikuspidal stenozun təsnifatı
Normada üçtaylı qapağın dəliyinin sahəsi 3,5–4 sm2-a bərabərdir. Sağ atrioventrikulyar dəliyin sahəsinin kiçilməsindən asılı olaraq, trikuspidal stenozun 3 dərəcəsi ayırd edilir:

I (yüngül stenoz) – dəliyin ölçüləri 3 sm2-a qədər kiçilir;
II (mülayim stenoz) – dəliyin ölçüləri 1,6-3 sm2 təşkil edir;
III (ağır stenoz) – dəliyin ölçüləri 1,5sm2 –dan kiçikdir.
Etiologiyasına görə trikuspidal stenoz anadangəlmə və qazanılmış, üzvi və funksional ola bilər.

Trikuspidal stenoz zamanı hemodinamikanın xüsusiyyətləri
Sağ qulaqcıq-mədəcik dəliyinin stenozu qanın sağ qulaqcıqdan sağ mədəciyə fizioloji axınını çətinləşdirir. Bu zaman diastola mərhələsində yüksək trikuspidal təzyiq qradiyenti yaranır, bu da sağ qulaqcıq boşluğunda təzyiqin artması ilə əlaqədardır. Pozulmuş hemodinamikanın kompensasiyası sağ qulaqcığın hiperfunksiya və hipertrofiyası hesabına təmin olunur. Lakin sağ qulaqcığın kompensator imkanları məhdud olduğundan bu mexanizmlər qısa müddət ərzində davam edir.

Sağ qulaqcıqda təzyiqin proqressiv şəkildə artması venoz sistemdə durğunluğa gətirib çıxarır. Portal sistem və qaraciyərdə böyük həcmdə qan toplanır, bu səbəbdən portal hipertenziyanın yüksəlməsi assit, qaraciyərin fibroz və sirrozunun inkişafı ilə nəticələnir.

Trikuspidal stenozun əlamətləri
Trikuspidal stenozun əlamətləri
Trikuspidal stenoz adətən mitral və ya mitral-aortal qüsurla birgə rast gəlindiyindən ön plana digər qüsurların əlamətləri (təngnəfəslik, qanhayxırma, başgicəllənmə, bayılmaya meyllik) çıxır. Ürək şişlərinə rast gəlindikdə bədxassəli prosesin əlamətləri dominant olur.

Trikuspidal çatışmazlığa xas olan əlamətlərə halsızlıq, tez yorulma, taxikardiya, epiqastral və