Ürək çatışmazlığı – miokardın yığılma qabiliyyətinin zəifləməsi, böyük və yaxud kiçik qan dövranında durğunluq nəticəsində yaranan kəskin və ya xroniki vəziyyətdir. Sakitlik və ya cüzi fiziki yüklənmə zamanı təngnəfəslik, ödem, dırnaqlar və burun-dodaq üçbucağının sianozu (göyərməsi) ilə özünü büruzə verir. Kəskin ürək çatışmazlığı ağciyər ödemi və kardiogen şokun yaranması baxımından təhlükləli sayılır. Xroniki ürək çatışmazlığı orqanların hipoksiyasına gətirib çıxarır. Ürək çatışmazlığı insan ölümünün ən çox rast gəlinən səbəblərindən hesab olunur.

Ürək çatışmazlığı barədə ümumi məlumat
Ürək çatışmazlığı zamanı ürəyin yığılma (nasos) funksiyasının zəifləməsi orqanizmin hemodinamik tələbatı ilə ürəyin onu yerinə yetirmək qabiliyyəti arasında disbalans yaranır. Bu disbalans ürəyə venoz axının və qanın damarlara qovulması üçün miokardın dəf etməsi tələb olunan müqavimətin ürəyin qanı arteriyalara ötürməsi qabiliyyətindən üstünlüyü ilə təzahür edir.

Ürək çatışmazlığı müstəqil xəstəlik deyil, müxtəlif ürək-damar patologiyalarının: işemik xəstəlik, ürəyin qapaq qüsurları, kardiomiopatiya, arterial hipertenziya və s. fəsadı kimi inkişaf edir.


Bəzi xəstəliklərdə (məsələn, arterial hipertoniya) ürək çatışmazlığı tədricən, illər ərzində artır, funksional kardiomiositlərin bir hissəsinin ölümü ilə müşayiət olunan (kəskin miokard infarktı) patologiyalarda isə bu müddət gün və saata qədər qısalır. Ürək çatışmazlığının kəskin proqressivləşməsi (dəqiqə, saat, gün ərzində) kəskin, qalan hallarda isə xroniki forma kimi qiymətləndirilir.

Xroniki ürək çatışmazlığı əhalinin 0,5-2%-də müşahidə olunur, 75 yaşdan sonra isə onun yayılması təxminən 10% təşkil edir. Ürək çatışmazlığı probleminin aktuallığı ondan əziyyət çəkən pasiyentlərin sayının dayanmadan artması, ölüm və əlillik göstəricilərinin yüksək olması ilə əlaqədardır.

Ürək çatışmazlığının yaranma səbəbləri və risk amilləri
Ürək çatışmazlığının səbəbləri
Ürək çatışmazlığının ən çox rast gəlinən (60-70%)