Ürək yaralanmaları — mexaniki amillərin (bıçaq və odlu silah yaralanmaları, tibbi müdaxilələr) təsirindən perikard, miokard, qapaq, ürəyin ötürücü sisteminin zədələnmələridir. Ağrı, dəri örtüklərinin avazıması, sianoz, bayılma, AT-nin enməsi ilə təzahür edir. Ürəyin tamponadası, massiv qanitirmə, fatal ritm pozğunluqları ilə ağırlaşa bilər. Patologiyanın diaqnostikası ExoKQ, EKQ, perikardın punksiyası, rentgenoqrafiyanın köməyilə aparılır. Müalicə ancaq cərrahi yolladır – ürəyə birbaşa müdaxilə etməklə yaranın tikilməsi, döş qəfəsinin reviziyası.

Ürək yaralanmaları barədə ümumi məlumat
Ürək yaralanmaları silahların (xüsusən odlu) geniş yayılması ilə əlaqədar müasir səhiyyənin ciddi probleminə çevrilmişdir. Sülh şəraitində belə zədələnmələr döş qəfəsinin nüfüz edən travmalarının strukturunda təxminən 10% (onların 3%-i qırğı, güllə yaralarının payına düşür) yer tutur. Sol mədəciyin yaralanmaları – 43%, sağ mədəcik — 35%, sağ qulaqcıq — 6%, sol qulaqcıq – 4% təşkil edir. 11% hallarda zədələnmələr 2 və daha artıq nahiyədə qeydə alınır. Letallıq hospitalönü dövrdə 15-40% arasında dəyişir, hospital mərhələsində (intra- və ya postoperasion dövr) isə 25%-ə çatır. Göstəricilərin müxtəlifliyi regionda səhiyyə sisteminin inkişaf səviyyəsi ilə əlaqədardır.

Ürək yaralanmalarının səbəbləri
Miokardın travmatik zədələnmələrinin əsas etioloji amili ürək nahiyəsinə küt, iti əşyalar, mərmi, qəlpə, güllənin birbaşa mexaniki təsiridir. Ürək yaralanmaları həmçinin açıq ürək əməliyyatları və ya endovaskulyar müdaxilələr nəticəsində baş verə bilər. Yaranma səbəbləri 2 qrupda cəmləşdirilmişdir:


Fiziki amillər. Açıq zədələnmələrə bıçaq, odlu silah yaralanmalarında rast gəlinir. Qapalı zədələnmələr isə nəqliyyat, peşə travmaları, təbii və texnogen fəlakətlər, dava, kriminal basqın zamanı döş qəfəsinin karkasına təsirlə əlaqədar yaranır. Bu tip yaralanmalar döş sümüyü, qabırğaların sınıqları ilə müşayiət olunur, onların qırıntıları miokardın kor və ya dəlib-keçən qüsurlarına