soyuq tər, bayılma mümkündür. Huşun saxlanıldığı hallarda xəstələr ifadəli halsızlıq, başgicələnmə, tezləşmiş dərin tənəffüs, öskürəkdən şikayət edir, onlarda ölüm qorxusu yaranır. Ürəyin tamponadası proqressivləşdikcə tənəffüs çatışmazlığının əlamətləri güclənir, arterial təzyiq azalır.

Ürək yaralanmalarının ağırlaşmaları
Ürək yaralanmalarının ən geniş yayılan fəsadı miokardın yığılma qabiliyyətinin pozulması, o cümlədən orqanın fəaliyyətinin tamamilə dayanması ilə müşayiət olunan tamponadadır. Koronar damarların kompressiyası infarkta gətirib çıxara bilər. Damar dəstəsinin, aortanın enən hissəsinin zədələnməsi massiv qanitirmə, şok vəziyyətlərinin inkişafı ilə ağırlaşır, bu da proqnozu əhəmiyyətli dərəcədə pisləşdirir. Ürəyin ötürücü sisteminin zədələnməsi impulsların yayılmasının blokadası, miokardın oyanma və yığılmasının pozulması, o cümlədən mədəciklərin fibrillyasiyasına səbəb olur.

Ürək yaralanmalarının diaqnostikası
Zədələnmənin «təhlükəli zonada» – orqanın döş qəfəsində proyeksiyasında lokalizasiyası ürəyin yaralanmasından şübhələnməyə əsas verir. Yara müşahidə edilmədikdə xəstənin ümümi vəziyyətinin ağırlığı, dəri örtüklərinin solğunluğu, huşun qaranlıqlaşması, boyun venalarının qabarmasına əsasən patologiyanın olması ehtimal edilir. Ürək-damar sisteminin fəaliyyətinin proqressiv pozulmaları: arterial təzyiqin enməsi, paradoksal nəbz qeydə alınır. Auskultasiyada kar tonlar, «dəyirman təkərinin küyü» eşidilir. Ürək yaralanmaları təhlükəli və təxirəsalınmaz vəziyyət olduğundan instrumental üsullar yalnız stabil hemodinamika zamanı tətbiq edilir:

Ultrasəs müayinə. Yüksək həssaslığı və spesifikliyi ilə seçilir, ürəkdaxili strukturların zədələnmələrinin ağırlığının qiymətləndirilməsi və tamponadanın diaqnostikası məqsədilə aparılır. Perikard boşluğunda qanın toplanmasını, ürəkdaxili hemodinamikanın pozğunluqlarını təyin etməyə, yaranın lokalizasiyasını müəyyənləşdirməyə imkan verir. ÜSM nəticələri birmənalı olmadıqda transezofageal ExoKQ icra