ağrılar. Kiçik anomaliyalar əksər hallarda hormonal dəyişikliklər dövründə (cinsi yetişkənlik, hamiləlik) manifestasiya edir. Taxikardiya, aritmiya, döş sümüyü arxasında sıxıcı hisslər, fiziki yüklənməyə qarşı rezistentliyin azalması, ürəkbulanma, baş ağrıları və başgicəllənmə müşahidə edilir. Vegetativ-damar distoniyasının əlamətləri, o cümlədən subfebrilitet izlənilə bilər.

Yenidoğulmuşlarda patologiya tezləşmiş və dərin tənəffüs, qidalandırma, çimizdirmə zamanı ürək yığılmalarının sürətlənməsi ilə təzahür edə bilər. Hər bir qüsur spesifik əlamətlərlə xarakterizə olunur. Sol mədəciyin əlavə xordaları sinus taxikardiyasına səbəb olur. Trikuspidal qapağın kip bağlanmaması ilə əlaqədar qanın requrgitasiyası və ya onun açıq oval pəncərənin rast gəlindiyi hallarda qeyri-fizioloji sirkulyasiyası kiçik qan dövranında durğun hallara gətirib çıxara bilər, bu da hətta cüzi fiziki aktivlik zamanı ifadəli təngnəfəsliklə müşayiət olunur.

Ürəyin kiçik inkişaf anomaliyalarının ağırlaşmaları
Birbaşa patoloji təsirin olmamasına baxmayaraq, kiçik anomaliyalar miokardın zədələyici amillərə qarşı ümumi rezistentliyini azaldaraq, ürək-damar patologiyalarının formalaşma riskini yüksəldir. Məsələn, infeksion endokarditlərin 30%-i mitral qapağın prolapsı fonunda inkişaf edir, massiv requrgutasiya zamanı qəfləti ölüm ehtimalı (xüsusən cavanlarda) 50 dəfə artır. Ayrı-ayrı pasiyentlərdə ritm və keçiriciliyin fatal pozğunluqları, aorta və koronar arteriyaların anevrizmaları, onların cırılması qeydə alınır. Qapaq strukturlarının degenerasiyası ateroskleroz və kalsinozun risk amili sayılır.

Ürəyin kiçik inkişaf anomaliyalarının diaqnostikası
Bəzən ilkin baxış zamanı həkim-kardioloq kiçik anomaliyanın olmasından şübhələnə bilər, lakin belə hallar yalnız xarakterik ifadəli simptomatika müşahidə edildikdə mümkündür. Birləşdirici toxuma displaziyasının səbəb olduğu ürək patologiyaları az yaşlı uşaqlarda yırtıqlar, oynaqların hipermobilliyi, onların anadangəlmə çıxıqları, döş