şöbəsinin aktivləşməsi ilə xarakterizə olunan qarışıq simpato-parasimpatik krizlərə daha çox rast gəlinir.

Vegetativ-damar distoniyasının diaqnostikası
Vegetativ–damar distoniyasının simptomlarının müxtəlifliyi və dəqiq obyektiv parametrlərin olmaması ilə əlaqədar onun diaqnostikası çətinlik törədir. Differensial diaqnostikanın aparılması, bu və ya digər sistemin üzvi patologiyalarının inkar edilməsi üçün nevroloq, endokrinoloqun konsultasiyası, kardioloqun baxışı mütləqdir.

Anamnezin toplanması zamanı vegetativ disfunksiya üzrə ailəvi ağırlaşmaları müəyyən etmək lazımdır. Ailə üzvlərində vaqotoniya olan pasiyentlərdə mədənin xora xəstəliyi, bronxial astma, neyrodermit; yaxın qohumlarında simpatikotoniya olan şəxslərdə – hipertoniya xəstəliyi, ÜİX, hipertireoz, şəkərli diabet daha çox müşahidə edilir. Vegetativ-damar distoniyalı uşaqlarda bir sıra hallarda anamnez kəskin və xroniki ocaqlı infeksiyalarla residivləşən perinatal dövrün qeyri-qənaətbəxş gedişi ilə ağırlaşır.

Vegetativ-damar distoniyasının diaqnostika prosesində ilkin vegetativ tonus və vegetativ reaktivliyin göstəriciləri qiymətləndirilməlidir. VSS-nin ilkin vəziyyəti sakitlik halında şikayətlərə, baş beynin EEQ və EKQ nəticələrinə əsasən təyin edilir. Sinir sisteminin vegetativ reaksiyaları müxtəlif funksional sınaqların (ortostatik, farmakoloji) köməyilə müəyyən olunur.

Vegetativ-damar distoniyasının müalicəsi
Vegetativ-damar distoniyalı pasiyentlər ailə həkimləri, sindromun dominant əlamətlərindən asılı olaraq, nevroloq, endokrinoloq və ya psixiatrın müşahidəsi altında müalicə olunmalıdır. Vegetativ-damar distoniyalarının xarakteri və etiologiyası nəzərə alınmaqla kompleks, uzunmüddətli, individual terapiya aparılır.

Qeyri-medikamentoz yanaşmaya: əmək və istirahət rejiminin normalizasiyası, hipodinamiyanın aradan qaldırılması, dozalanmış fiziki yüklənmə, emosional təsirlərin (stress, kompüter oyunları, televiziya verilişləri) məhdudlaşdırılması, fərdi və ailəvi psixoloji