Analgetik nefropatiya – qeyri-steroid iltihab əleyhinə preparatların (başlıca olaraq fenasetin əsaslı; az dərəcədə ibuprofen, indometasin, natrium metamizol, asetilsalisil turşusu) uzunmüddətli qəbulu nəticəsində yaranan böyrəklərin tubulointerstisial xarakterli zədələnməsidir. QSİƏP-ın yan təsirlərinin səbəb olduğu başqa orqanların zədələnmələri (mədədə, beldə və sağ qabırğaaltı nahiyədə ağrılar; zəiflik, başgicəllənmə) fonunda ləng proqressivləşən böyrək çatışmazlığı ilə xarakterizə olunur. Diaqnostika böyrəklərin laborator və instrumental müayinələrinə (sidiyin analizi, USM, KT) əsaslanır. Müalicə analgetiklərin qəbulunun dayandırılması və simptomatik terapiyadan ibarətdir.

Analgetik nefropatiya barədə ümumi məlumat
Analgetik nefropatiya və ya analgetik interstisial nefrit (AİN) iltihabəleyhinə preparatlar qrupuna mənsub olan ağrıkəsici preparatların qəbulunun qeyri-kafi nəticəsidir. Əvvəl belə hesab olunurdu ki, belə ciddi yan təsirlər yalnız fenasetinə xasdır (fenasetin nefropatiyası); lakin sonralar müəyyən olundu ki, ifrazat sisteminin daha az zədələnmələrini oxşar kimyəvi quruluşlu başqa anagetiklər də təşviq edə bilər. Patologiyanın yayılması ağrıkəsicinin tanınmasından asılıdır; əsasən Skandinaviya və Qərbi Avropa ölkələrində, ABŞ-da, Avstraliyada rast gəlinir (sonuncuda AİN payına bütün nefropatiyaların 20%-i düşür). Qadınlar kişilərlə müqayisədə orta hesabla 6-8 dəfə çox xəstələnirlər; bu, qadınların (menstruasiya dövründə, miqrenlər) analgetikləri kişilərə nisbətən daha çox qəbul etməsi ilə bağlıdır.

Analgetik nefropatiyanın səbəbləri
Nefropatiyanın inkişafının başlıca səbəbi qeyri-steroid iltihabəleyhinə preparatların uzun müddət qəbulu hesab olunur. Məs., sübut olunmuşdur ki, fenasetinin 1-3 il ərzində hər gün 1 qram qəbulu ifrazat sisteminin zədələnməsinə, demək olar ki, zəmanət verir. Bəzi göstərişlərə əsasən tərkibində QSİƏP-ın bir neçə növü olan; onların kofein və ya kodeinlə kombinasiyası olan kompleks preparatlar böyrək