hazırlayırlar; bu nəzəriyyələrin hər biri statistik məlumatlar və müşahidələrin nəticələri ilə qismən təsdiqlənmişdir. Balkan əhalisində böyrək patologiyasının yekun səbəbini müəyyənləşdirmək üçün daha geniş müayinələrin aparılmasını tələb olunur. Endemik nefropatiyanın mümkün etioloji faktorları aşağıdakılar ola bilər:

İnfeksion agentlər. Virus və prion nəzəriyyəsinin müəlliflərinin fikrincə Balkan endemik nefropatiyasının yaranması, onun xroniki proqredient və uzunmüddətli simptomsuz gedişi ləng infeksiyanın əlamətlərinə müvafiqdir. Xəstəliyin infeksion mənşəyinin dolayı təsdiqi pasientlərin bioloji substratlarından sitopatogen agentlərin xaric olması və laborator heyvanlarına (dəniz donuzları, siçovullar) yoluxmanın mümkünlüyüdür. BEN-nin törədicisi hələ ki, məlum deyil; lakin nefropatiyanın endemik formasının inkişafında bakteriyaların rolu artıq tamamilə istisna olunub.
Nefrotik mikotoksinlər. Kifayət qədər inandırıcı nəzəriyyədir; bu nəzəriyyəyə əsasən endemik Balkan nefropatiyası xroniki oxratoksikozdur. Əsas nefrotoksin oxratoksin A hesab olunur; belə ki, bu toksini bəzi kif göbələkləri sintez edir və orqanizmə kontaminasiya olunmuş taxıldan hazırlanan un məhsulları vasitəsilə daxil olur. Xəstəliyin mikotik mənşəyinə dair əsas arqumentlər endemik rayonlarda yaşayan əhalinin qanında oxratoksin konsentrasiyasının artması və oxratoksikozdan əziyyət çəkən heyvanlarda nefroloji patologiya ilə xəstəliyin patomorfoloji dəyişikliklərinin uyğunluğudur.
Aristoloxik turşu. Balkan nefropatiyasının inkişafını zaravand (aristoloxiya, lat. Aristolóchia clematítis) toxumları ilə çirklənmiş məhsulların qəbulu ilə əlaqələndirən Amerika alimlərinin nəzəriyyəsidir. Endemik ərazilərin buğda sahələrini kütləvi şəkildə zədələyən bu otlar kanserogen və nefrotoksik xüsusiyyətli aristoloxik turşuya malikdir. Nəzəriyyənin təsdiqlənməsində aristoloxiya preparatları qəbul etmiş belçikalı pasientlərdə “Çin ot nefropatiyası”nın inkişafına dair məlumatlardan istifadə olunmuşdur.