Balkan endemik nefropatiyası — Balkan yarımadasının endemik regionlarında yaşayan insanların böyrək parenximasının tubulointerstisial qeyri-iltihabi zədələnməsidir. Astenik sindrom, bel nahiyəsində ağrılar, dəri örtüklərinin solğunluğu və mis rəngli çaları, ksantoxromiya, makrohematuriya, poliuriya, polidipisya ilə təzahür edir. Qanın və sidiyin ümumi və biokimyəvi analizi, böyrəklərin USM, MRT, KT, MSKT müayinələri, ümumi və ekskretor uroqrafiya, nefrossintiqrafiya, bioptatın histoloji müayinəsi vasitəsilə diaqnostika olunur. Pasientlərə simptomatik antianemik, antiişemik, detoksikasion, əvəzedici böyrək terapiyası, böyrək köçürülməsi tövsiyə olunur.

Balkan endemik nefropatiyası barədə ümumi məlumat
İlk dəfə Balkan endemik nefropatiyası (BEN) 1942-ci ildə Yuqaslaviya nefriti kimi təsvir olunmuşdur. 1956-cı ildə analoji klinik mənzərəli böyrək patologiyasının bolqarlar və rumınlarda da aşkarlanması haqda məlumatlar yayıldı. BEN sərbəst nozoloji vahid kimi ÜST ekspertləri tərəfindən 1964-cü ildə qəbul olundu. Qeyri-iltihabi tubulointerstisial nefrit əksər hallarda Dunay çayı sahillərində yerləşən Balkan yarımadası ölkələrinin (Bolqarıstan, Bosniya-Hersoqovina, Rumıniya, Serbiya, Sloveniya, Xorvatiya) kənd əhalisi arasında qeyd olunmuşdu. Ocaqlarda xəstələnmə 30-33% təşkil edir. Bütün endemik regionlar düzənliklərdə, təpələr və çay əhatəsində yerləşirlər; qeyri-endemik regionlarla növbələşirlər. Əsas pasient kontingentini 30-60 yaşlı kənd əhalisi təşkil edir. 40-45 yaşa qədər qadınlar kişilərdən iki dəfə çox xəstələnir; sonralar bu fərq bərabərləşir. Şəhər əhalisi, uşaq və yeniyetmələrdə xəstəliyə, adətən, rast gəlinmir. Balkan ölkələrini erkən tərk etmiş emiqrantlar nadir hallarda xəstələnir. Ocaqda yaşayan immiqrantlarda BEN 15-20 il sonra inkişaf edə bilər.

Balkan endemik nefropatiyasının səbəbləri
Xəstəliyin etiologiyası tam öyrənilməyib. Urologiya və nefrologiya sahəsində çalışan mütəxəssislər patologiyanın mənşəyinə dair bir neçə nəzəriyyə işləyib