. Yayılma və lokalizasiyasına əsasən iltihab diffuz (total) sistit, məhdud (ocaqlı) – boyun sistiti və triqonit (Lyeto üçbucağının iltihabı) ayırd edilir.

Gediş xüsusiyyətlərinə görə kəskin və xroniki (persistə edən); birincili (müstəqil şəkildə yaranan) və ikincili (digər uroloji xəstəliklər fonunda inkişaf edən) sistitlər qeydə alınır. Kəskin formalarda əksər qadınlarda iltihaba sidik kisəsinin epitel və epitelaltı qatları məruz qalır. Kataral iltihabın endoskopik şəkli selikli qişanın ödem və hiperemiyası, damar reaksiyaları (damarların genişlənməsi, inyeksiyası), iltihablaşmış sahələrdə fibrinoz və ya selikli-irinli ərplərin olması ilə xarakterizə olunur. Proqressiv gedişli sistitlərdə sidik kisəsinin selikaltı, hətta əzələ qatı da zədələnə bilər.

Qadınlarda hemorragik sistitin sistoskopik əlamətlərinə selikli qişanın ifadəli eritrositar infiltrasiyası, qansızma sahələri, selikli qişanın ayrılması, təmas qanaxmaları aiddir. Xoralı sistit çox zaman sidik kisəsinin şüa zədələnmələri zamanı inkişaf edir. Xoralar tək və ya çoxsaylı olub, orqanın divarının bütün qatlarını əhatə edərək (pansistit), qanaxmaya, sidik kisəsi fistulalarının yaranmasına gətirib çıxara bilər. Xoraların çapıqlaşdığı hallarda sidik kisəsi divarının fibroz və sklerotik dəyişiklikləri baş verir, orqan tədricən büzüşür.

Fleqmanoz sistit selikaltı qatın diffuz leykositar infiltrasiyası ilə səciyyələnir. İrinli iltihab seroz qişaya (perisistit) və əfraf toxumaya (parasistit) yayılır. Paravezikal toxumada əmələ gələn irinciklər bütün toxumanın diffuz zədələnməsinə səbəb olur.

Qanqrenoz sistit orqan divarının bütün qatlarını zədələyərək, selikli qişanın hissəvi və ya tam nekrozu ilə müşahidə olunur, bəzən proses sidik kisəsinin əzələ qatına yayılması, divarın perforasiyası, peritonitin inkişafı qeydə alınır. Nekrozlaşmış selikli və selikaltı qatlar qoparaq, sidik kanalından xaricə çıxa bilər. Qanqrenoz sistit sidik kisəsinin sklerozlaşması və büzüşməsinə gətirib çıxarır.

Xroniki